مقدمه و ترجمه : محمدحسین صالحی؛ دانشجوی دکتری علوم سیاسی
بسم الله الرحمان الرحیم
مقدمه مترجم:
اندکی پیش در ۱۲ مه ۲۰۲۵ میلادی، مقارن با ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۴، جمهوری خلق چین با انتشار «سند امنیت ملی چین نوین» و ترسیم خطوط سیاست داخلی و خارجی خود، جایگاه امروز این کشور را در نظم جهانی و نقش آن را بهعنوان یک قدرت بزرگ اقتصادی و حامی نظم بینالمللی شفاف ساخت. در همین راستا، گذار از نظامی که تا اواسط قرن نوزدهم مبتنی بر نگاهی قدسی و ناموسی به منشأ تحولات هستی و «امپراتوری آسمانی» خود بود و اعتقادی به ارتباط گسترده با جهانیان نداشت. به نظامی که امروز به تسهیلگر و نماد آشتی و دوستی با قدرتهای مختلف جهان تبدیل شده است، از جهات گوناگونی قابل بررسی است. گذار از زیست در «آسمان ایدئولوژی» به قدم نهادن در «زمین واقعیت و عملگرایی»، یکی از بنیانهای اصلی شکلگیری جوامع مدرن و پیشرفته بهشمار میرود. این گذار که در بسیاری از جوامع معاصر در قالب عقلانیت ابزاری، واقعبینی سیاسی و بازتعریف نسبت قدرت و جامعه تحقق یافته و تجربه تاریخی چین نیز ریشه در یک نقطه عطف تعیینکننده دارد؛ نقطهای که میتوان آن را فروپاشی جهانبینی سیاسی مبتنی بر اندیشه «امپراتور بهمثابه پسر آسمان» دانست. در همین رابطه در چین پیشامدرن، نظم سیاسی و اجتماعی در چارچوب نوعی نگرش کیهانی و قدسی به جهان هستی تعریف میشد؛ نگرشی که جهان را دارای نظمی ثابت، مقدر و تغییرناپذیر میدانست و امپراتور را مجری اراده آسمان و حافظ این نظم تلقی میکرد. در چنین ساختاری، امپراتوری چین خود را مرکز عالم و برتر از سایر جوامع میپنداشت و اساساً نیازی به برقراری مناسبات متقارن با دیگر دولتها احساس نمیکرد. اما امروز سند امنیت ملی چین نوین که در ۱۲ مه ۲۰۲۵ توسط دفتر اطلاعرسانی شورای دولتی جمهوری خلق چین منتشر شد، ابعاد و زوایای قابل توجهی از سیاست داخلی و خارجی چین معاصر را آشکار ساخت. این سند، چین را بهعنوان بازیگری مسئول در جهت ایجاد صلح و امنیت جهانی معرفی میکند و چهار ابتکار اصلی این کشور شامل «ابتکار امنیت جهانی»، «ابتکار توسعه جهانی»، «ابتکار تمدن جهانی» و «ابتکار حکمرانی جهانی» را در کانون سیاستگذاریهای خود قرار میدهد. سیاست خارجی چین که امروز بر دو پایه اصلی عملگرایی و واقعبینی استوار است در سراسر این سند به وضوح قابل مشاهده است.
ریشههای فلسفی این رویکرد را میتوان در سنتهای دیرینه تمدن چین جستوجو کرد. اندیشه «تیانشیا» یا «هر آنچه زیر آسمان است»، جهانی یکپارچه را ترسیم میکند که در آن ملتها اجزای یک کل بزرگتر محسوب میشوند. بر همین اساس، چین خود را متعهد به توسعه جهانی، حکمرانی جهانی و حفظ و تقویت نظم بینالمللی معرفی میکند.
در این سند تأکید شده است که رهبری حزب کمونیست چین تحقق آرمان «احیای عظیم ملت چین» را بر عهده دارد؛ آرمانی که از نگاه مقامات چینی، نه از مسیر تقابل و سلطه، بلکه از راه همکاری، توسعه و تعامل سازنده با جهان دنبال میشود. این رویکرد تا حد زیادی ریشه در سنت کنفوسیوسی دارد؛ سنتی که نظم، هماهنگی و صلح را بر منازعه و سلطهجویی مقدم میداند و معتقد است وظیفه قدرتهای بزرگ، ایجاد ثبات و آرامش است، نه استیلا بر دیگران.چین نوین در این سند خود را نه یک بازیگر تجدیدنظرطلب، بلکه حافظ و تقویتکننده نظم بینالمللی معرفی میکند. دستیابی به دو معجزه «رشد سریع اقتصادی» و «ثبات بلندمدت اجتماعی» در سایه امنیت و حکمرانی مطلوب، از مهمترین اهدافی است که در این سند مورد تأکید قرار گرفته است. در واقع، چین با انتشار این سند به جهانیان اعلام میکند که محور اصلی تحقق آرمانهای ملیاش، امنیت سیاسی و اجتماعی مردم و معیار سنجش آن، منافع ملی است.کشوری که تا پیش از شکست در جنگهای تریاک اعتقاد چندانی به تعامل گسترده با محیط بیرون از خود نداشت، امروز به نخستین شریک تجاری بسیاری از قدرتهای بزرگ جهان تبدیل شده و از جایگاه یک تسهیلگر در ایجاد پیوندهای اقتصادی و سیاسی میان کشورها برخوردار است. چین توانست با بازسازی خود و بهرهگیری از ظرفیتهای عظیم انسانی و اقتصادی به جایگاهی دست یابد که امروز در حل بسیاری از منازعات و بحرانهای بینالمللی نقشآفرینی کند. سیاست خارجی این کشور بارها تأکید کرده که در حمایت از یک قدرت علیه قدرتی دیگر وارد تقابل نخواهد شد و روابط خود با هر کشور را مستقل از روابط آن کشور با دیگران تنظیم میکند.به همین دلیل، چین میتواند همزمان شریک تجاری و دوست دو طرف یک منازعه باشد. همانگونه که امروز همزمان بزرگترین شریک تجاری کره شمالی و یکی از مهمترین شرکای تجاری کره جنوبی است؛ در حالی که این دو کشور همچنان در وضعیت تنش و رقابت سیاسی قرار دارند.بنابراین، میتوان گفت که این تغییر بنیادین در جهانبینی و سیاست خارجی چین، تفاوتی آشکار با رویکردی دارد که پیش از جنگهای اول و دوم تریاک بر این کشور حاکم بود. این تحول، برخاسته از همان نقاط عطف تاریخی است که چین را واداشت تا برای همیشه از مفاهیم انتزاعی و تصورات خودبسنده فاصله بگیرد و بر زمین واقعیت، عملگرایی و توسعه گام نهد. نتیجه این انتخاب، ظهور قدرتی است که امروز بخش مهمی از جایگاه خود در نظام بینالملل را نه از طریق سلطه نظامی، بلکه از رهگذر تولید، تجارت، توسعه و تعامل با جهان به دست آورده است.
محمدحسین صالحی ۲۲ خرداد ماه ۱۴۰۵
مفاد سند امنیت ملی چین در عصر جدید :
- چین قطعیت و ثبات را به جهانی که دستخوش تغییر و بینظمی است تزریق میکند:
اکنون چین وارد مرحلهای حساس شده است که در آن با پیگیری مدرنسازی به سبک چینی، خود را در همه زمینهها به کشوری قدرتمند تبدیل کرده و احیای ملت چین را محقق میسازد. چین با رویارویی با محیطی روزبهروز پیچیدهتر که در آن اثرات نامطلوب تحولات بیرونی عمیقتر میشود و ریسکها و چالشهای داخلی افزایش مییابد، هدف استراتژیک کلانِ احیای بزرگ ملت چین را با تحولات عمیق جهانی که در یک قرن اخیر بیسابقه بوده هماهنگ میکند. چین وضعیت امنیت ملی خود را بهطور کلی پایدار و روبهبهبود نگه داشته و همراه با کشورهای آسیا-اقیانوسیه برای حفظ صلح و توسعه منطقهای تلاش کرده و بدینترتیب ثباتی قابلاعتماد به جهانی که روزبهروز پرتلاطمتر میشود، تزریق کرده است. محورهای اصلی این بخش شامل اسن موارد می باشد:
۱-۱جهان در بزبنگاه تاریخی میان تحولات پرآشوب جدید قرار دارد:
در قرن بیستم، جامعه بشری فاجعه دو جنگ جهانی و خصومت جنگ سرد را در طول نزدیک به نیمقرن از سر گذراند. جهان در ترس و بیثباتی طولانیمدت فرو رفته بود. آرزوی مشترک آن دوران این بود که نسلهای آینده دیگر شاهد جنگ نباشند.اکنون، جهان، عصر، و تاریخ بهگونهای بیسابقه در حال تغییرند. شبکهای از ریسکها و تناقضات بههمتنیده پدید آمده که کسریهای صلح، توسعه، امنیت و حکمرانی را تشدید میکند. جامعه بشری بار دیگر در بزنگاه تاریخی قرار گرفته و با انتخابی سرنوشتساز میان صلح یا جنگ، شکوفایی یا انحطاط، و همبستگی یا رویارویی روبروست.تضادهای ژئوپلیتیکی در حال تشدید است. هژمونیطلبی، سیاست قدرت، و ذهنیت جنگ سرد بار دیگر سربرآوردهاند. رفتارهای هژمونیک و زورگویانه همچون قلدری، غارتگری، و بازیهای حاصلجمع صفر، تهدیدهایی جدی بهشمار میروند. برخی قدرتهای بزرگ مسئولیتهای بینالمللی خود را نادیده گرفته و از «معاهدات و گروهها خارج میشوند» که این امر ثبات جهانی را تضعیف میکند. تعارضات و ناآرامیهای منطقهای مکرراً روی میدهد. مسابقه تسلیحاتی بینالمللی همچنان تشدید میشود. پوپولیسم و افکار سیاسی افراطی سربرمیآورند. تغییرات سیاستی برخی کشورها پیامدهای منفی گستردهای در پی دارد.جهانیشدن اقتصادی با موانع جدی روبروست. یکجانبهگرایی و حمایتگرایی رو به افزایش است و نظام تجارت چندجانبه را با مانع مواجه میکند. اقداماتی نظیر «دیوارکشی و ایجاد موانع» و «جدایی زنجیرهای دیکاپلینگ)» امنیت زنجیره صنعتی و تأمین جهانی را تضعیف میکنند. برخی کشورها به دلایل غیراقتصادی بر سایر کشورها تعرفه وضع میکنند که نظم اقتصادی جهانی را مختل میسازد. شتاب رشد اقتصادی جهانی رو به کاهش است، چرخه اقتصادی بینالمللی با مانع مواجه شده، و شکاف توسعه میان کشورها همچنان در حال گسترش است.چالشهای امنیتی غیرسنتی نیز در حال تشدید است. بلایای اقلیمی حاد با تناوب بیشتری روی میدهند و امنیت زیستمحیطی، غذایی و انرژی با چالش روبروست. تروریسم، جداییطلبی، افراطگرایی مذهبی، و همهگیریهای بزرگ فراملی همچنان امنیت جهانی را به مخاطره میاندازند. مسائل امنیتی در فضا، اعماق دریا، مناطق قطبی و فضای سایبری بهسرعت در حال ظهورند.
ماهیت «دولبه» موج جدید انقلاب علمی و فناورانه روزبهروز آشکارتر میشود. پیشرفت شتابان فناوریهای پیشرو نظیر هوش مصنوعی، فناوری کوانتوم و زیستفناوری، درحالیکه به انسان امکان درک و دگرگونسازی جهان را میدهد، مجموعهای از ریسکها و چالشهای غیرقابلپیشبینی نیز بههمراه دارد. این تحولات تأثیر عمیقی بر امنیت ملی و ثبات اجتماعی کشورهای مختلف دارند و حتی ممکن است چشمانداز امنیت جهانی را بازآرایی کنند.در همین حال، روند تاریخی صلح، توسعه، همکاری و منفعت متقابل همچنان غیرقابلتوقف است. جهتگیری بنیادین پیشرفت بشری و منطق کلی تاریخ که سرشار از فراز و نشیب است، تغییر نکرده است. توازن قدرت جهانی دستخوش تعدیلات عمیقی شده است. «جنوب جهانی» قدرتمندتر شده و نقشی روزبهروز حیاتیتر در ترویج صلح جهانی و مقابله مشترک با چالشهای جهانی ایفا میکند. این بلوک به ستون فقرات ثبات، خیرخواهی و پیشرفت تبدیل شده است. صلح، هماهنگی، شکوفایی و توسعه همچنان آرزوها و خواستههای مشترک مردم سراسر جهان هستند. همه کشورها اکنون در یک کشتی با سرنوشتی مشترک قرار دارند. هیچ کشوری نمیتواند به انزوای خود عقبنشینی کند. همبستگی، همزیستی و شکوفایی متقابل، تنها مسیر ممکن برای بشریت است.
۱-۲ منطقه آسیا-اقیانوسیه با چالشهای جدی در حفظ ثبات کلی روبروست:
منطقه آسیا-اقیانوسیه نقشی استراتژیک مهم در چشمانداز جهانی ایفا میکند و بهعنوان موتور کلیدی شکوفایی اقتصادی جهان عمل میکند. این منطقه در طول نزدیک به نیمقرن، صلحی نسبی را بدون هیچ تعارض مسلحانه گسترده حفظ کرده است. اما با ادامه انتقال کانون اقتصادی و استراتژیک جهان به سمت آسیا-اقیانوسیه، این منطقه اکنون با چالشهای امنیتی جدی متعددی روبروست.منطقه آسیا-اقیانوسیه از دیرباز نیرویی تثبیتکننده در نظم جهانی بوده است. ترویج صلح، ثبات و توسعه، اولویتهای استراتژیک و آرزوهای مشترک اکثر کشورهای این منطقه بهشمار میرود. گفتوگو و مشورت همچنان رویکردهای ترجیحی برای حل اختلافات و منازعات هستند. اکثر کشورها به چندجانبهگرایی راستین و منطقهگرایی باز پایبندند، و پیشبرد یکپارچگی اقتصادی منطقهای، اعتماد سیاسی متقابل میان کشورهای منطقه را تقویت کرده است. توسعه سازوکارهای امنیتی منطقهای همچنان در حال پیشرفت است و همکاریهای امنیتی هم در سطح منطقهای و هم زیرمنطقهای در حال گسترشاند.منطقه آسیا-اقیانوسیه بهطور فزایندهای به کانون رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل شده است. برخی کشورها اتحادهای نظامی خود را در این منطقه تقویت میکنند، شرکای منطقهای را به سوی خود جلب میکنند، «بلوکهای کوچک» انحصاری میسازند، و بر پیشبرد استقرارهای نظامی، از جمله سامانه موشکی برد میانی، پافشاری میکنند که همه اینها بهطور چشمگیری تنشهای منطقهای را افزایش میدهد. برخی از میراثهای حلنشده جنگ سرد در خطر شعلهور شدن دوبارهاند، و مناقشات مربوط به حقوق ارضی و دریایی بهدلیل مداخله نیروهای فرامنطقهای، دشوارتر و پیچیدهتر میشوند.در این محیط پرتلاطم جهانی و چشمانداز درحالتغییر آسیا-اقیانوسیه، چین همواره در سمت درست تاریخ و در کنار پیشرفت بشری ایستاده و قطعیت را به جهانی نامطمئن آورده است. چین همواره نیرویی مصمم در دفاع از منافع ملی خود بوده است. هیچ فشار افراطی، تهدید یا اخاذیای نمیتواند وحدت ۱.۴ میلیارد نفر مردم چین را متزلزل کند. چین همواره نیرویی عادل در پاسداشت صلح و ثبات جهانی بوده و به گسترش مشارکتهای جهانی برابر، باز و مبتنیبر همکاری متعهد است. چین رویکردی منحصربهفردِ چینی برای رسیدگی به کانونهای داغ بینالمللی را فعالانه بهکار گرفته، فصل جدیدی از وحدت و خوداتکایی با «جنوب جهانی» رقم زده، و تلاش کرده تا توسعه صلحآمیز را به گزینه مشترک همه ملتها تبدیل کند. چین همواره نیرویی مترقی در دفاع از انصاف و عدالت بینالمللی بوده است. چین به چندجانبهگرایی راستین پایبند است، آینده بشریت و رفاه همه مردم را مدنظر دارد، و الگویی از حکمرانی جهانی مبتنیبر مشورت گسترده، مشارکت مشترک و منافع مشترک را ترویج میکند. چین بهشدت اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد را پاس میدارد و میکوشد اجماعی گسترده حول ایجاد جهانی چندقطبی، عادلانهتر، متوازنتر و منظمتر شکل دهد. چین همواره نیرویی سازنده در ترویج توسعه مشترک جهانی بوده است. چین در حال گسترش گشایش سطحبالا به روی جهان خارج) است و فرصتهای گسترده مدرنسازی به سبک چینی را با سایر کشورها به اشتراک میگذارد. چین متعهد به پاسداری از نظام تجارت چندجانبه و ایجاد محیطی باز، فراگیر و غیرتبعیضآمیز برای همکاری بینالمللی است و بدینترتیب جهانیشدن اقتصادی فراگیر و سودمند برای همگان را ترویج میکند.
۱-۳ چین در کاهش ریسکها، پایدار و تابآور باقی میماند:
با ورود به عصر جدید، قدرت جامع ملی، نفوذ بینالمللی و توانمندی تابآوری چین در برابر ریسکها بهطور چشمگیری تقویت شده است. این کشور همچنان ثبات سیاسی، وحدت ملی، ثبات اجتماعی و رشد اقتصادی خود را حفظ کرده و به یکی از امنترین کشورهای جهان تبدیل شده است.در همین حال، در شرایطی که جهان دستخوش تحول، اصلاحات و تعدیلات بزرگ است، چین با تعمیق بیشتر اصلاحات خود، هم با فرصتهای جدید توسعه و هم با ریسکهای جدید روبروست. چین هم با ریسکهای امنیتی مشترک جهانی و منطقهای، و هم با چالشهای امنیتی ویژه در مرحلهای حساس از احیای ملی مواجه است.فشار امنیتی خارجی رو به افزایش است. نیروهای ضدچینی غربی تمام تلاش خود را برای مهار، سرکوب و محدودسازی چین بهکار میگیرند. آنها راهبردهایی برای غربیسازی و تجزیه چین اجرا کرده و فعالیتهای نفوذی و خرابکارانه انجام دادهاند. نیروهای خارجی تلاش خود برای مداخله در امور همسایگی چین را تشدید کردهاند و این امر امنیت مرزها و مناطق پیرامونی چین را تهدید میکند. برخی کشورها بهشدت در امور داخلی چین مداخله کردهاند. آنها در تنگه تایوان، دریای جنوبی چین و دریای شرقی چین حوادثی بهوجود آوردهاند، در مسائل مربوط به سینکیانگ، تبت و هنگکنگ دردسرآفرینی کردهاند، و عمداً «کارت تایوان» را بازی میکنند، درحالیکه نیروهای جداییطلب طرفدار «استقلال تایوان» با ماجراجویی بیپروا همچنان تحریکآمیز عمل میکنند. نیروهای جداییطلب برونمرزی نظیر «استقلال تبت» و «ترکستان شرقی» فعالیتهای براندازانه مکرری انجام میدهند.
ریسکها در بخشهای کلیدی پیچیده و متنوعاند. تهدیدات امنیتی سنتی و غیرسنتی درهمتنیدهاند. برخی فناوریهای اصلی و کلیدی همچنان تحت کنترل خارجی قرار دارند. پایه رشد و بهبود اقتصادی هنوز بهاندازه کافی مستحکم نیست. بلایای طبیعی بزرگ، حوادث ایمنی در تولید، رویدادهای بهداشت عمومی، جرائم شنیع، و سایر شرایطی که امنیت و ثبات اجتماعی را تحتتأثیر قرار میدهند، همچنان گاهبهگاه رخ میدهند. افزون بر این، نهادها، پروژهها و پرسنل چینی در خارج از کشور با ریسکهای امنیتی واقعی و روبهافزایشی مواجهاند.بهطور کلی، دامنه و گستره امنیت ملی چین در عصر جدید بیش از هر زمان دیگری در تاریخ است. ابعاد آن در زمان و مکان بیشتر گسترش یافته و عوامل داخلی و خارجی پیچیدهتر از همیشه هستند. چین امنیت ملی را به جایگاهی با اهمیت استراتژیک بالاتر ارتقا داده است. چین بهطور قاطع در برابر مهار و سرکوب خارجی مقاومت و مقابله کرده، توسعه ایمن را در سراسر فرایند توسعه ملی ادغام کرده، و حکمرانی امنیت عمومی را بهطور چشمگیری تقویت کرده است. چین بهطور مؤثر از حاکمیت، امنیت و منافع توسعهای ملی پاسداری کرده و با موفقیت «دو معجزه» رشد سریع اقتصادی و ثبات بلندمدت اجتماعی را رقم زده است.با نگاه به آینده، توانایی و عزم چین برای پاسداری و شکلدهی به امنیت ملی خود قویتر از همیشه است. با رهبری قدرتمند حزب کمونیست چین، نقاط قوت نهادی نظام سوسیالیستی با ویژگیهای چینی، پایه محکم توسعه پایدار و سریع، و وحدت بیش از ۱.۴ میلیارد نفر مردم چین، مأموریت تاریخی چین برای ساختن کشوری قدرتمند و احیای ملت چین در همه زمینهها غیرقابلتوقف است. چین بیتردید سهمهای تازه و بزرگتری در ثبات و شکوفایی منطقهای، صلح جهانی و توسعه مشترک خواهد داشت.
۲- دیدگاه کلان امنیت ملی، امنیت ملی را در عصر جدید هدایت میکند:
ملت چین در طول بیش از ۵۰۰۰ سال، تمدنی عمیق و گسترده آفریده که سرشار از اندیشههای راهبردی درباره امنیت ملی است. این میراث شامل هشیاری تیزبینانه نسبت به تهدیدات بالقوه است: «در روزگار صلح خطر را از یاد نبر؛ در روزگار بقا، نابودی را از یاد نبر؛ و در روزگار حکمرانی، آشوب را از یاد نبر.» این میراث بر فلسفه مردممحور تأکید دارد: «مردم بنیان کشورند، و اگر بنیان استوار باشد، کشور پایدار خواهد ماند.» این میراث اصول اعتماد و دوستی را پاس میدارد: «گرامیداشتن نیکوکاری و همسایه خوب بودن، گنجینه یک ملت است.» و همچنین رویکردی متوازن میان امور داخلی و خارجی را ترویج میکند: «برای اداره امور داخلی متمدن و هماهنگ باش، و برای رسیدگی به امور خارجی از قدرت و عدالت بهره ببر.» این دیدگاههای سنتی چینی درباره امنیت ملی، ماندگار و کارآمد بودهاند و نقشی مثبت در تثبیت کشور و رفع تهدیدات داخلی و خارجی ایفا کردهاند.از زمان تأسیس جمهوری خلق چین، رهبران این کشور اهمیت زیادی برای امنیت ملی قائل بودهاند. مائو تسهتونگ چارچوب استراتژیک «سه جهان» را مطرح کرد. دنگ شیائوپینگ این قضاوت شاخص را مطرح کرد که صلح و توسعه، مضامین اصلی عصر حاضرند. جیانگ زمین پیشنهاد ایجاد مفهوم امنیتی جدیدی مبتنیبر اعتماد متقابل، منفعت متقابل، برابری و همکاری را داد. هو جینتائو بر اهمیت پایبندی به مسیر توسعه صلحآمیز تأکید کرد. این بینشهای استراتژیک درباره امنیت ملی، سهم بسزایی در تضمین امنیت ملی چین و ترویج صلح جهانی داشتند.
با ورود به عصر جدید، در تاریخ ۱۵ آوریل ۲۰۱۴، در نخستین جلسه عمومی کمیسیون امنیت ملی مرکزی، دبیرکل شی جینپینگ بهطور خلاقانهای «دیدگاه کلان امنیت ملی» را مطرح کرد. این دیدگاه بهطور گسترده از جوهره فرهنگ سنتی غنی چین بهره میگیرد و دستاوردهای نظری و تجربه عملی حزب کمونیست چین در حفظ امنیت ملی را بهطور نظاممند جمعبندی میکند. این نخستین اندیشه راهبردی بزرگی است که از زمان تأسیس جمهوری خلق چین بهعنوان اصل راهنمای کار امنیت ملی تعیین شده است. این دیدگاه، بخشی حیاتی از اندیشه شی جینپینگ درباره سوسیالیسم با ویژگیهای چینی برای عصر جدید و سهمی مهم از نظر فکری و نظری چین معاصر به جهان است.دیدگاه کلان امنیت ملی ریشه در عصر جدید سوسیالیسم با ویژگیهای چینی دارد. این دیدگاه میکوشد هم به چالشهای امنیتی مشترک جهانی که همه کشورها با آن روبرو هستند بپردازد و هم مسائل امنیتی منحصربهفرد یک کشور بزرگ شرقی را حلوفصل کند. چین بهعنوان یک کشور سوسیالیستی بزرگ، باید اطمینان یابد که رهبری حزب کمونیست چین و نظام سوسیالیستی با ویژگیهای چینی تغییر نکند. چین بهعنوان کشوری بزرگ با جمعیتی بیش از ۱.۴ میلیارد نفر، سرزمینی وسیع، و اقوام متعدد، باید از وحدت ملی و وحدت قومی پاسداری کند و در عین حال بهطور قاطع با هرگونه فعالیت جداییطلبانه مخالفت ورزد. چین بهعنوان یکی از کشورهایی با همسایگان متعدد، مرزهای وسیع خشکی و دریایی، و محیط امنیتی پیرامونی پیچیده، باید جایگاه خود را در مناطق پیرامونی تضمین کند. چین بهعنوان کشوری بزرگ که در مرحلهای حساس از احیای ملی قرار دارد، با شرایطی روزبهروز پیچیدهتر و پرخطرتر روبروست و باید چرخهای مثبت میان توسعه باکیفیت و امنیت سطحبالا را ترویج کند. چین بهعنوان کشوری بزرگ و متعهد به توسعه صلحآمیز، باید امنیت خود را با امنیت مشترک هماهنگ کند.دیدگاه کلان امنیت ملی از تأملی عمیق درباره روند درحالتحول جهانی این عصر پدید آمده و از طریق کاوش مستمر در مسیری منحصربهفرد از امنیت ملی با ویژگیهای چینی توسعه یافته است. این دیدگاه، ارزشها، تفکر و سازوکار نهادی چین برای امنیت ملی را تجسم میبخشد. دیدگاه کلان امنیت ملی بر قراردادن ایمنی مردم در مرکز توجه، اتخاذ امنیت سیاسی بهعنوان بنیان، در نظرگرفتن امنیت اقتصادی بهعنوان سنگبنا، تضمین امنیت در حوزههای نظامی، علم و فناوری، فرهنگ و جامعه بهعنوان تضمینهای ضروری، و تکیه بر ترویج امنیت بینالمللی تأکید دارد. این دیدگاه خواستار توسعه هماهنگ امنیت و رشد، و تعادل میان امنیت داخلی و خارجی، میان امنیت سرزمینی و ایمنی مردم، میان امنیت سنتی و غیرسنتی، و میان امنیت ملی و امنیت مشترک جهانی است. علاوهبراین، این دیدگاه در پی شکلدهی و پاسداری هماهنگ از امنیت ملی است، با استفاده از معماری امنیتی جدید برای پاسداری از الگوی توسعه جدید.
۱-۲ اتخاذ رویکرد کلان بهعنوان اصل بنیادین:
جوهره دیدگاه کلان امنیت ملی در مفهوم «کلان» نهفته است، که روح امنیت ملی چین در عصر جدید بهشمار میرود. این مفهوم بر امنیت کلان تأکید دارد که طیف گستردهای از حوزهها شامل سیاست، نظامی، سرزمین، اقتصاد، مالی، فرهنگ، جامعه، علم و فناوری، شبکه، غذا، بومشناسی، منابع، هستهای، منافع فراسرزمینی، فضا، اعماق دریا، مناطق قطبی، زیستشناسی، هوش مصنوعی، و داده را دربرمیگیرد. هرچه جامعه تحول مییابد، ابعاد امنیت نیز بهطور مستمر برای انعکاس نیازهای نوظهور تعدیل میشوند. امنیت کلان به معنای پاسداری از بقا و توسعه پایدار ملی در شرایط جدید است، اما به معنای گسترش بیحدوحصر مفهوم امنیت نیست، و نه در پی امنیت مطلق است. برعکس، امنیت کلان شامل تضمین امنیت یک مکان، یک منطقه و یک صنعت است تا شرایط مساعدی برای امنیت کلی ملی فراهم شود و مسائل امنیتی خاص بهسرعت و بهطور مؤثر حل شوند تا پایهای محکم برای ثبات بلندمدت ملی گذاشته شود. چین باید به تفکر نظاممند پایبند باشد، هماهنگی علمی را تقویت کند، و همه عناصر امنیتی را بهطور جامع مدنظر قرار دهد. چین همچنین باید بر مدیریت روابط اصلی همچون توسعه و امنیت، امور خارجی و داخلی، پویایی و نظم، ریسکها و فرصتها، و پاسداشت حقوق و حفظ ثبات پافشاری کند، و بدینترتیب ماهیت نظاممند، یکپارچه و هماهنگ کار امنیت ملی را تقویت کرده و دفاعی جامع از امنیت ملی برپا کند.
۲-۲ پاسداشت اولویت امنیت مردم:
این اصل، موضع بنیادین امنیت ملی چین در عصر جدید است. ماهیت و مأموریت حزب کمونیست چین و ساختار دولتی و نظام سیاسی چین تعیین میکند که حزب، مردم و کشور یک اجتماع واحد هستند. کشور متعلق به مردم است و مردم بنیان کشورند. امنیت ملی چین برای مردم است و بر مردم تکیه دارد. حزب کمونیست چین و مردم چین سرنوشتی مشترک دارند و در زندگی و مرگ به یکدیگر وابستهاند. هرگونه تلاش برای جداکردن یا رودررو قراردادن حزب کمونیست چین و مردم هرگز موفق نخواهد شد. حزب کمونیست چین همواره ایمنی و سلامت مردم را در بالاترین اولویت قرار میدهد، اموال و حقوق و منافع قانونی مردم را با جدیت حفاظت میکند، میکوشد مسائل امنیتی برجسته را حل کند، و پیوسته حس دستاورد، شادکامی و امنیت مردم را بهبود میبخشد.
۳-۲ اولویتدهی به امنیت سیاسی بر همه چیز:
این، خط حیات امنیت ملی چین در عصر جدید است. هسته امنیت سیاسی در پاسداری از امنیت اقتدار حکمرانی و نظام سیاسی نهفته است، و اساساً بهمعنای رهبری و جایگاه حکمرانی حزب کمونیست چین و نظام سوسیالیستی با ویژگیهای چینی است. بدون امنیت سیاسی، چین ناگزیر به سمت تجزیه و آشوب سوق پیدا خواهد کرد و دستیابی به احیای بزرگ ملت چین ناممکن خواهد شد و منافع بنیادین و بلندمدت مردم بیحفاظ خواهد ماند. لازم است حساسیت سیاسی و بصیرت سیاسی تقویت شود، ریسکهای سیاسی بهموقع برطرف شوند، و از تبدیلشدن ریسکهای غیرسیاسی به ریسکهای سیاسی پیشگیری شود.
۴-۲ تلاش برای صیانت از منافع ملی:
این، الزام پایهای امنیت ملی چین در عصر جدید است. هر کشوری باید از منافع ملی خود پاسداری کند. در عین حال، باید این منافع را در بستری گستردهتر بینالمللی نیز مدنظر قرار دهد. هیچ کشوری نباید منافع خود را به بهای زیان دیگران پیگیری کند. همه کشورها باید منافع اصلی و دغدغههای مهم یکدیگر را محترم بشمارند. تلاشهای چین برای پاسداری از امنیت ملی، در وهله اول بهمنظور حفاظت از منافع ملی، بهویژه منافع اصلی آن است. منافع اصلی چین عمدتاً شامل حاکمیت دولتی، اقتدار سیاسی، وحدت ملی و تمامیت ارضی، رفاه مردم، و توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی است. چین به حقوق و منافع سایر کشورها طمع ندارد، و به توسعه سایر کشورها رشک نمیورزد. با اینحال، چین هرگز از حقوق و منافع مشروع خود دست نخواهد کشید، و تحت هیچ شرایطی منافع اصلی خود را معامله نخواهد کرد.
۵-۲ پیشگیری و کاهش ریسکهای امنیت ملی:
این اصل، وظیفه محوری امنیت ملی چین در عصر جدید است. چین با انبوهی از ریسکها روبروست و باید همه انواع ریسک را پیشگیری و کنترل کند. با اینحال، باید توجه ویژهای به ریسکهای سیستمی داشته باشد که میتوانند احیای ملت چین را به تأخیر بیندازند یا مختل کنند. چین باید نسبت به رویدادهای «قوی سیاه» بسیار هوشیار باشد و در برابر رویدادهای «کرگدن خاکستری» نیز آماده بماند. چین باید گامهای پیشگیرانه برای جلوگیری از ریسکها بردارد، اما همچنین باید در پاسخدهی و کاهش ریسکها و چالشها ماهر باشد. چین باید هم نبردی کاملاً آماده برای پیشگیری و مقاومت در برابر ریسکها، و هم نبردی راهبردی و فعالانه برای تبدیل خطر به امنیت و بحران به فرصت انجام دهد. چین باید روحیهای تابآور حفظ کند، جسورانه با چالشها روبرو شود، در حل تعارضات ماهر باشد، از دل ناملایمات بهدنبال وحدت باشد، همکاری را ترویج کند، و به منفعت متقابل دست یابد. چین باید به تفکر خطقرمزمحور پایبند باشد، بر پیشگیری از تشدید همزمان، انتقال میانحوزهای، و پیوند داخلی-خارجی انواع ریسکها و چالشها تمرکز کند، و قاطعانه از خطقرمز برای جلوگیری از بحران سیستمی پاسداری کند.
۶-۲ ترویج امنیت مشترک بینالمللی:
این اصل، مسئولیت چین بهعنوان یک کشور بزرگ در حوزه امنیت ملی در عصر جدید است. برای دستیابی به احیای بزرگ ملت چین، این کشور نهتنها به محیطی داخلی پایدار و متحد، بلکه به فضایی بینالمللیِ صلحآمیز و پایدار نیز نیاز دارد. چین این منطق کهنه را که «کشور قدرتمند باید در پی هژمونی باشد» رد میکند. ملت چین ژنهای تجاوزگری یا سلطهجویی ندارد. همه کشورها باید در پی امنیت خود، امنیت سایر کشورها را نیز مدنظر قرار دهند و بکوشند مسیری از منفعت متقابل و امنیت مشترک بیابند. چین از دیدگاهی امنیتی حمایت میکند که مشترک، جامع، مبتنیبر همکاری و پایدار باشد، و ابتکار توسعه جهانی، ابتکار امنیت جهانی GSI)، و ابتکار تمدن جهانی را مطرح کرده و فعالانه برای اجرای آنها تلاش کرده است. چین فعالانه در حکمرانی امنیت جهانی مشارکت کرده، همکاری امنیتی بینالمللی را تقویت کرده، و همراه با کشورهای سراسر جهان برای ساخت جامعهای با آینده مشترک برای بشریت تلاش کرده است
۷-۲ تقویت رهبری مطلق حزب بر کار امنیت ملی:
این اصل، تضمین بنیادین امنیت ملی چین در عصر جدید است. نظام سوسیالیستی با ویژگیهای چینی و واقعیتهای اساسی ملی ایجاب میکند که چین برای مقابله با همه ریسکها و چالشهای مسیر پیشرو، به رهبری حزب کمونیست چین پایبند بماند. حزب نقشی محوری در هماهنگسازی همه بخشها و نظارت بر دستور کار امنیت ملی ایفا میکند. رهبری حزب، جامع، نظاممند و کلان است و در همه ابعاد کار امنیت ملی جریان دارد. تصمیمی که در سومین نشست عمومی هجدهمین کمیته مرکزی حزب کمونیست چین برای تأسیس کمیسیون امنیت ملی مرکزی اتخاذ شد، با هدف انطباق بهتر با شرایط و وظایف جدید در حوزه امنیت ملی، و ایجاد نظامی متمرکز، یکپارچه، کارآمد و مقتدر برای پاسداری از امنیت ملی صورت گرفت.
کار امنیت ملی چین، که با هدایت دیدگاه کلان امنیت ملی صورت میگیرد، وارد مرحلهای تازه شده است. این دیدگاه، رویکردی همکاریمحور و فراگیر به امنیت ملی را در سطح بینالمللی ترویج میکند. این دیدگاه راهنمای نظری برای پاسداری از امنیت ملی با ویژگیهای چینی در عصر جدید فراهم میآورد، سهمی از خرد چینی در پیشبرد و اصلاح حکمرانی امنیت جهانی ارائه میدهد، و نقشی روزبهروز مهمتر در حفظ صلح و ثبات جهانی ایفا میکند.
۳- فراهمآوردن پشتیبانی محکم برای پیشرفت پایدار و بادوام مدرنسازی به سبک چینی:
در عصر جدید، تلاشهای امنیت ملی چین، که با هدایت دیدگاه کلان امنیت ملی صورت میگیرد، بر تحقق اهداف استراتژیک ملی متمرکز است. تلاشهای امنیت ملی چین، مسئولیتهای مهمی را که حزب و مردم بر عهده آن گذاشتهاند، قاطعانه ایفا میکند و ریسکهای گوناگون در فرایند مدرنسازی چین را پیشگیری و خنثی میکند. این تلاشها، سدی امنیتی محکم برای احیای بزرگ ملت چین میسازند و پشتیبانی راهبردی برای ترویج صلح و توسعه جهانی فراهم میآورند.
۳-۱ پاسداشت جایگاه حکمرانی حزب و نظام سوسیالیستی:
کلید امنیت ملی چین در دست حزب است. چین در وهله نخست، پاسداری از امنیت سیاسی خود را در اولویت قرار میدهد. چین همواره امنیت در سایر حوزهها را از منظر پاسداری از امنیت سیاسی برنامهریزی و ترویج میکند. چین توانایی خود در پیشبینی ریسکهای سیاسی را تقویت میکند و کانالهایی را که از طریق آنها ریسکهای حوزههای مختلف میتوانند تبدیل شوند، بهموقع مسدود میکند، و بدینترتیب از آلودگی متقابل جلوگیری کرده و مانع تبدیل ریسکهای غیرسیاسی به ریسکهای سیاسی میشود. این امر، حکمرانی بلندمدت حزب و ثبات پایدار کشور را تضمین میکند.
پاسداری از امنیت نظام حکومتی، سیستم، و ایدئولوژی. چین اصلاحات نهادی ساخت حزب را بهطور جامع تعمیق بخشیده، حکمرانی جامع و سختگیرانه بر حزب را پیش برده، و پیوسته برتریهای سیاسی، سازمانی و نهادی حزب را به برتریهای حکمرانی حزب و کشور تبدیل کرده است. چین بهطور استوار از نظام سوسیالیستی با ویژگیهای چینی پاسداری و آن را بهبود بخشیده، و نظام کنگره مردمی، نظام همکاری چندحزبی و مشورت سیاسی تحت رهبری حزب کمونیست چین، نظام خودمختاری قومی منطقهای، و نظام خودگردانی تودهای در سطح پایه را ارتقا داده است. چین نقش راهنمای مارکسیسم در حوزه ایدئولوژی را پاس داشته، ایدئولوژی سوسیالیستی با انسجام و نفوذ رهبریکننده قوی را تقویت کرده، در حوزه ایدئولوژی و افکار عمومی جایگاه خود را تثبیت کرده، و محیطی سالم و مثبت آنلاین پرورش داده است. طبق نظرسنجیهای مربوطه در چین و خارج از آن، اعتماد پاسخدهندگان چینی به دولت، رضایت از وضعیت دموکراسی، و شناسایی دولتی عاری از فساد، همگی بیش از ۹۰ درصد است، که این کشور را پیوسته در میان بالاترینها در بین همه کشورهای موردبررسی قرار میدهد.
پیشگیری و مقاومت در برابر نفوذ، خرابکاری، براندازی، و فعالیتهای تجزیهطلبانه نیروهای متخاصم. چین قاطعانه از تلاش نیروهای ضدچینی خارج از کشور برای غربیسازی و تجزیه چین از طریق ترویج دموکراسی، آزادی، حقوق بشر، و بهاصطلاح «ارزشهای جهانی» غربی جلوگیری کرده است. چین از انواع فعالیتهای نفوذی و براندازانه نظیر «انقلابهای رنگی» و «سیاست خیابانی» که توسط نیروهای متخاصم برانگیخته میشوند، بهشدت جلوگیری و مقابله کرده است. چین بهطور منظم آموزش امنیت ملی برگزار کرده تا خط دفاعی قدرتمند مردمی را تحکیم کند. چین بهطور کامل راهبردهای حزب برای حکمرانی بر تبت و سینکیانگ در عصر جدید را اجرا کرده و طبق قانون با فعالیتهای تجزیهطلبانه و خرابکارانه مقابله کرده است. در نتیجه، چین بهطور مؤثر نفوذ را مهار کرده و وضعیت امنیت عمومی را بهطور چشمگیری بهبود بخشیده است.
حفظ شکوفایی و ثبات بلندمدت در هنگکنگ و ماکائو. چین سیاست «یک کشور، دو سیستم» را بهطور کامل، دقیق و استوار اجرا کرده است. چین قاطعانه از حق قضایی کلی دولت مرکزی، اصول «میهنپرستان بر هنگکنگ حکمرانی میکنند» و «میهنپرستان بر ماکائو حکمرانی میکنند»، و نظام حقوقی و سازوکار اجرایی پاسداری از امنیت ملی در مناطق اداری ویژه پاسداری کرده و بدینترتیب یکپارچگی حق قضایی کلی دولت مرکزی را با درجه بالای خودمختاری مناطق اداری ویژه تضمین کرده است. چین قانون امنیت ملی هنگکنگ را تدوین و تصویب کرده و نظام انتخاباتی منطقه اداری ویژه هنگکنگ را بهبود بخشیده است، و کسانی که امنیت ملی را به خطر انداختهاند، طبق قانون مجازات شدهاند. چین هنگکنگ را از هرجومرج به نظم و سپس به مسیر شکوفایی بیشتر هدایت کرده است.
۳-۲ بهبود حس دستاورد، شادکامی و امنیت مردم:
صلح و شکوفایی برای کشور و مردم، بنیادیترین و فراگیرترین آرزوهای مردم هستند. در حال حاضر، تضادهای اصلی جامعه چین دستخوش تحولات عمیقی شده و نیازهای امنیتی مردم قویتر و متنوعتر شده است. برای برآوردهکردن این نیازهای فزاینده در حوزه دموکراسی، حاکمیت قانون، انصاف، عدالت، امنیت و محیطزیست، چین بر برجستهترین مسائل تمرکز میکند. چین اولویت را به تلاش برای حفظ ثبات اجتماعی، تضمین ایمنی محیط کار، تأمین امنیت عرضه غذا و دارو، و پیشگیری و کاهش بلایای طبیعی بزرگ میدهد تا مردم بتوانند در صلح و رضایت زندگی و کار کنند و در جامعهای پایدار و منظم باشند.
ساختن چینی امن. چین بهطور پیوسته کارزار ویژه «ضربه سخت» علیه تروریسم خشونتآمیز را اجرا کرده و فشار بالا و سرکوب قانونی «سه نیرو» یعنی تروریسم، جداییطلبی و افراطگرایی، از جمله گروههایی نظیر «جنبش اسلامی ترکستان شرقی» را حفظ کرده تا بهبودی بنیادین در وضعیت ضدتروریسم حاصل شود. چین طبق قانون با فعالیتهای غیرقانونی و جنایی همه انواع جرائم سازمانیافته و باندی مقابله کرده و تضمین کرده که این تلاشهای سرکوبگرانه بهطور منظم و عمیقتر انجام میشوند. امنیت عمومی بهبود پیوستهای نشان داده است. چین طبق قانون مجازاتهای سنگینی برای فعالیتهای غیرقانونی برجستهای که خشم عمومی شدیدی برانگیختهاند، از جمله فحشا، قمار، جرائم مواد مخدر، و تهدید علیه ایمنی غذا، دارو و محیطزیست اعمال کرده است. همچنین با سرقت، سرقت مسلحانه، کلاهبرداری، و جرائم علیه زنان، کودکان و سالمندان ساکن مناطق روستایی مقابله کرده است. چین بهشدت با اشکال جدید جرم، از جمله کلاهبرداری تلفنی و آنلاین، قمار فرامرزی، و نقض اطلاعات شخصی شهروندان، و همچنین فعالیتهای جنایی فراملی و فرامنطقهای مقابله کرده و بدینترتیب از حقوق شخصی، حقوق مالکیت، و حقوق شخصیتی مردم پاسداری کرده است. چین نظام پاسخگویی برای حفظ ثبات اجتماعی را تأسیس و بهبود بخشیده است، و وضعیت کلی اجتماعی پایدار باقی مانده است. چین «تجربه فنگچیائو» را در عصر جدید پاس داشته و پیش برده، توسعه مراکز حکمرانی جامع را استانداردسازی کرده، و قانونیسازی حلوفصل تعارضات را ترویج کرده است. چین انصاف و عدالت اجتماعی را حفظ کرده و ذهنیتی اجتماعی مبتنیبر عزت نفس، اعتمادبهنفس، عقلانیت، آرامش، و مثبتاندیشی پرورش داده است. چین یکی از کشورهایی با پایینترین نرخ قتل، پایینترین نرخ جرائم کیفری، و کمترین موارد اسلحه و مواد منفجره در جهان است. طبق دادههای وزارت امنیت عمومی چین، نرخ قتل چین در سال ۲۰۲۳ معادل ۰.۴۶ در هر ۱۰۰ هزار نفر بود که در سال ۲۰۲۴ به ۰.۴۴ کاهش یافت.بهبود توانمندیهای مدیریت اضطراری. چین نظامی کارآمد و علمی برای پیشگیری و کنترل بلایای طبیعی تأسیس کرده است. چین نیروهای واکنش اضطراری منطقهای را تقویت کرده، آمادگی اضطراری در سطح پایه را تحکیم بخشیده، و توانمندیهای کلی برای پیشگیری، کاهش و امدادرسانی بلایا را بهبود بخشیده است. در سال ۲۰۲۴، تعداد افراد آسیبدیده از بلایای طبیعی و تعداد خانههای تخریبشده در چین بهترتیب ۲۰.۴ درصد و ۵۰ درصد نسبت به میانگین پنج سال گذشته کاهش یافت. چین نظام پاسخگویی ایمنی تولید را بهبود بخشیده و اجرا کرده و نظارت ایمنی در صنایع و بخشهای کلیدی را تقویت کرده است. چین همچنین سازوکارهای بررسی و رسیدگی به ریسکهای ایمنی و پاسخگویی گذشتهنگر را بهبود بخشیده است. در سال ۲۰۲۴، در مجموع ۲۱٬۸۰۰ حادثه مرتبط با تولید از همه انواع در سراسر کشور رخ داد، که ۳۸۹ مورد از آنها حوادث بزرگ بودند، که نشاندهنده کاهش سالانه ۱۱ درصدی و ۱۰.۸ درصدی است. تعداد حوادث فاجعهبار به ۹ مورد کاهش یافت که برای نخستین بار به رقمی تکرقمی رسید.
حفاظت از جان و سلامت مردم. چین نظام بهداشت عمومی را تقویت کرده، خدمات درمانی و بهداشتی اولیه را تحکیم بخشیده، و در پیشگیری و کنترل بیماریهای عفونی جدید و حاد بزرگ عملکرد خوبی داشته است. چین عملیاتهایی برای نظارت و بازرسی سختگیرانه بر تولید غذا و فعالیتهای تجاری انجام داده و کارزار تحکیم و بهبود ایمنی دارو را ادامه داده و مقررات ایمنی غذا و دارو را تقویت کرده است. چین نظام خدمات جمعیتی که کل جمعیت را در طول چرخه زندگی آنها پوشش میدهد بهبود بخشیده و سیاستهای حمایتی از باروری و سازوکارهای تشویقی را ارتقا داده تا جامعهای دوستدار باروری پرورش دهد. در سال ۲۰۲۴، امید به زندگی متوسط در چین به ۷۹ سال رسید .
شکل۱: مقایسه میانیگین امید به زندگی بین چین و جهان، از سال ۲۰۱۴ الی ۲۰۲۳
حفاظت از امنیت زیستمحیطی. چین بر راهبردی دقیق، علمی و مبتنیبر قانون برای کنترل آلودگی پافشاری کرده است. چین بر حل مسائل برجستهای که دغدغه شدید عمومی هستند، از جمله آلودگی هوا، آب و خاک تمرکز کرده، نبردهای پیوسته برای حفاظت از آسمان آبی، آبهای زلال و زمین پاک به راه انداخته، و کارزار ویژهای برای بهبود محیطزیست روستایی اجرا کرده است. در سال ۲۰۲۴، غلظت متوسط ملی PM2.5 معادل ۲۹.۳ میکروگرم بر مترمکعب بود که نسبت به سال ۲۰۱۵، ۳۶ درصد کاهش نشان میدهد. تعداد روزهای آلودگی شدید ۶۸ درصد کاهش یافت، درحالیکه سهم روزهای با کیفیت هوای خوب یا عالی برای پنج سال متوالی به بیش از ۸۶ درصد رسیده است. رضایت عمومی از محیطزیست بیش از ۹۱ درصد بوده است. چین کیفیت و پایداری اکوسیستم را بهبود بخشیده و حفاظت یکپارچه و حکمرانی نظاممند کوهها، رودخانهها، جنگلها، زمینهای کشاورزی، دریاچهها، مراتع و کویرها را ترویج کرده است. در سال ۲۰۲۴، نرخ پوشش جنگلی ملی از ۲۵ درصد فراتر رفت. شایانذکر است که حدود یکچهارم مناطق سبز جدید جهان از آغاز این قرن، سهم چین بوده است.
۳-۳ تضمین توسعه باکیفیت:
تاریخ توسعه چین نشان داده که رکود چالشآفرین است، اما توسعه نیز چالشهای جدید بههمراه میآورد. مسائلی که از توسعه ناشی میشوند، اهمیتی کمتر از مسائل پیشین ندارند. برای رسیدگی به تضادها و مسائل برجسته در توسعه خود، چین مفهوم توسعه ایمن را بهطور استوار جا انداخته، بهبود نظامها و سازوکارهای توسعه ایمن را شتاب بخشیده، آسیبپذیریهای حیاتی را رفع کرده، و از حوزههای کلیدی همچون علم و فناوری، مالی، غذا، منابع انرژی، زنجیره صنعتی و تأمین، و منافع خارج از کشور پاسداری کرده است. چین بهطور فعالانه تعارضات و ریسکها را مدیریت و حل کرده و در همان حال توسعه را ترویج کرده و بدینترتیب توسعه ملی را بر پایهای امنتر و قابلاعتمادتر استوار ساخته است.
ترویج توسعه اقتصادی پایدار و سالم. چین امنیت نظام اقتصادی پایه خود را در اولویت قرار داده است. چین کیفیت و کارایی توسعه اقتصادی را بهبود بخشیده و اصلاحات ساختاری سمت عرضه را تعمیق بخشیده است. چین بر ساخت بازاری یکپارچه ملی تمرکز کرده و تقاضای داخلی را بهطور جامع گسترش داده تا به تعادلی پویا در سطحی بالاتر دست یابد. چین همچنان تابآوری و امنیت زنجیره صنعتی و تأمین را بهبود بخشیده، توسعه نظام صنعتی مدرن را شتاب بخشیده، و نظام تولید و تأمین داخلی خوداتکا، قابلکنترل، ایمن و قابلاعتماد ساخته است.قاطعانه از ریسکهای مالی سیستمی جلوگیری کند. چین بهطور فعالانه از عملکردهای دوگانه، هم کلان و هم ساختاری، ابزارهای سیاست پولی بهره برده، عرضه پولی کلی را بهطور مؤثر مدیریت کرده، و ثبات بنیادین نرخ ارز یوان را در سطحی معقول و متوازن حفظ کرده است. چین بازارهای سرمایه را استانداردسازی کرده تا ثبات آنها را حفظ کند. چین تلاش کرده بازار املاک را تثبیت کند و الگویی جدید برای توسعه املاک و مستغلات شکل داده است. افزون بر این، چین با احتیاط با ریسکهای مرتبط با بدهی دولتهای محلی برخورد کرده و ریسکهای درون مؤسسات مالی محلی کوچک و متوسط را بهطور دقیق حل کرده است.بر عهده گرفتن مسئولیت حیاتی امنیت غذایی. چین راهبرد امنیت غذایی ملی را اجرا کرده و بهطور استوار زمینهای کشاورزی را بالای حد ۱.۸ میلیارد مو ۱۲۰ میلیون هکتار) نگه داشته است. چین تلاشها برای رفع چالشهای فناورانه اصلی در منابع بذر را شتاب بخشیده و نظامهای تولید، تدارک، ذخیرهسازی، فرآوری و فروش غلات را پیوسته بهبود بخشیده است. تولید غلات چین برای ده سال متوالی بالای ۶۵۰ میلیون تن پایدار مانده و در سال ۲۰۲۴ از ۷۰۰ میلیون تن فراتر رفته است.
تضمین امنیت انرژی و منابع مهم. چین نظام تأمینی متنوع تأسیس کرده، مصرف نامعقول انرژی را مهار کرده، و تعادل کلی میان عرضه و تقاضای انرژی را حفظ کرده است. چین اصلاحات نظام انرژی و نوآوری فناورانه را ترویج کرده، همکاری بینالمللی در همه ابعاد را تقویت کرده، و به امنیت انرژی دست یافته درحالیکه گشایش را نیز حفظ کرده است. چین دور جدیدی از ابتکارات راهبردی برای پیشرفت در اکتشاف معدنی راهاندازی کرده، ذخایر معدنی راهبردی را غنیتر کرده، و بازیافت و بهرهبرداری از منابع تجدیدپذیر را تقویت کرده و بدینترتیب تأمینی کافی، پایدار و بادوام از منابع حیاتی را تضمین کرده است.شتابدهی به خوداتکایی علمی و فناورانه سطحبالا. چین با بهرهگیری از مزایای نظام نوین سراسری، تلاشهای هماهنگی برای غلبه بر چالشهای فناوریهای اصلی و کلیدی همچون مواد خام پایه، تراشههای پیشرفته، نرمافزار صنعتی، و بذر محصولات کشاورزی انجام داده است. چین همچنین استقرارهای آیندهنگرانهای در حوزههایی نظیر هوش مصنوعی و اطلاعات کوانتومی انجام داده و پیشرفت چشمگیری در غلبه بر فناوریهای «نقطه خفگی» در بخشهای کلیدی و کاربرد صنعتی آنها داشته است. سری کامپیوترهای کوانتومی ابررسانای «زوچونگژی»، کاوشگر ماه «چانگاِ-۶»، و کشتی حفاری اعماق دریای «منگشیانگ» به پیشرفتهای چشمگیری دست یافتهاند. چین توسعه توانمندیهای علمی و فناورانه راهبردی ملی خود را شتاب بخشیده، تحقیقات علمی پایه را تقویت کرده، و ساخت نظام آزمایشگاه ملی را پیش برده است. چین توسعه مراکز نوآوری علمی و فناورانه بینالمللی و منطقهای را هماهنگ کرده، نقش اصلی شرکتها در نوآوری فناورانه را تحکیم بخشیده، و تبدیل و صنعتیسازی دستاوردهای علمی و فناورانه را بهبود بخشیده است. رتبه چین در شاخص نوآوری جهانی از رتبه ۳۴ در سال ۲۰۱۲ به رتبه ۱۱ در سال ۲۰۲۴ جهش کرده و آن را در میان کشورهای نوآور جهان قرار داده است. چین نظام پایش، هشدار زودهنگام، و پاسخدهی به ریسک برای امنیت علم و فناوری تأسیس کرده،
شکل ۲ : رتبه بندی شاخص نوآوری جهانی چین از ۲۰۱۲-۲۰۲۴
چارچوبهای نظارتی برای فناوریهای نوظهور را بهبود بخشیده، و فرهنگ «فناوری برای خیر» را پرورش داده و الزامات اخلاقی را در سراسر همه فعالیتهای علمی و فناورانه ادغام کرده است.تقویت حفاظت از منافع خارج از کشور. چین از منافع خارجی خود از طریق حاکمیت قانون در امور خارجی، حمایت دیپلماتیک و کنسولی، عملیاتهای تخلیه و همراهی، و همکاری بینالمللی پاسداری کرده است. چین پیشگیری را در اولویت قرار داده و نظامهای هشدار زودهنگام، کنترل ریسک، و حفاظت از منافع و سرمایهگذاریهای خارجی را تقویت کرده است. چین مرکز تماس اضطراری جهانی برای حمایت و خدمات کنسولی تأسیس کرده، خط اضطراری «۱۲۳۰۸» با پوشش ۲۴ ساعته را راهاندازی کرده، و از پلتفرمهایی نظیر درگاه خدمات عمومی «رفتن به جهان» برای حفاظت از امنیت و حقوق و منافع مشروع شهروندان، سازمانها و نهادهای چینی در خارج از کشور بهره برده است. در سال ۲۰۲۴، چین بیش از ۱۰٬۰۰۰ هموطن را از مناطق پرخطر خارج از کشور بهطور ایمن تخلیه کرد و به بیش از ۵۰٬۰۰۰ مورد کمک حمایت کنسولی رسیدگی کرد.
۳-۴ صیانت از تمامیت ارضی ملی و حقوق و منافع دریایی:
چین هنوز به بازیابی کامل خود دست نیافته و وظیفه پاسداری از حاکمیت ارضی، حقوق و منافع دریایی، و وحدت ملی همچنان دشوار است. چین هرگز به هیچ شخص، سازمان یا حزب سیاسی، در هیچ زمان یا شکلی، اجازه نخواهد داد هیچ بخشی از سرزمین چین را از چین جدا کند. چین بر هماهنگسازی توسعه زمینی و دریایی و پاسداری از وحدت حاکمیت ملی، امنیت، و منافع توسعهای پافشاری میکند.
پیشبرد استوار بازیابی کامل چین. چین به اصل «یک چین» و «اجماع ۱۹۹۲» پایبند بوده و راهبرد کلان حزب کمونیست چین برای حل مسئله تایوان در عصر جدید، بههمراه اصول و سیاستهای اصلی آن نسبت به تایوان را اجرا کرده است. چین توسعه صلحآمیز و یکپارچه روابط دو سوی تنگه را ترویج کرده و پیوندهای عاطفی و منافع مشترک دو سوی تنگه را تقویت کرده و بدینترتیب پایهای محکم برای بازیابی صلحآمیز پیریزی کرده است. چین با هموطنان تایوانی همبستگی نشان داده، نیروهای میهنپرست طرفدار وحدت در جزیره تایوان را قاطعانه حمایت کرده، و گفتوگو، ارتباط، و مشورت دموکراتیک دو سوی تنگه را برای برنامهریزی و پیشبرد مشترک آرمان بزرگ بازیابی تقویت کرده است. چین قاطعانه با نظریه «وضعیت نامشخص تایوان» مخالفت کرده است. اعتبار حقوقی قطعنامه ۲۷۵۸ مجمع عمومی سازمان ملل متحد بدون تردید است. این قطعنامه تأیید میکند که تایوان استانی از چین است و هیچ پایه، دلیل یا حقی برای پیوستن به سازمان ملل و سایر سازمانهای بینالمللی که تنها کشورهای مستقل میتوانند به آنها بپیوندند، ندارد. چین در برابر جداییطلبی «استقلال تایوان» و مداخله نیروهای خارجی استوار ایستاده و طبق قانون با جداییطلبان «استقلال تایوان» مقابله کرده و بدینترتیب بازدارندگی قدرتمندی در برابر نیروهای جداییطلب «استقلال تایوان» ایجاد کرده است. چین همواره با نهایت صداقت و تلاش در پی بازیابی صلحآمیز بوده، اما هرگز متعهد نخواهد شد از استفاده از زور صرفنظر کند و گزینه اتخاذ همه اقدامات لازم را برای خود محفوظ نگه میدارد.تأمین امنیت مرزها و پاسداری از حقوق و منافع دریایی. چین با موفقیت مرزهای زمینی خود را از طریق مذاکره با ۱۲ کشور از ۱۴ همسایه زمینی خود حلوفصل کرده است، و مذاکرات مرزی با هند و بوتان بهطور پیوسته پیش میرود. چین حدنگاری دریایی خود با ویتنام در خلیج بیبو را تکمیل کرده، توافقنامههای همکاری دفاع مرزی با نه کشور همسایه امضا کرده، و سازوکارهای گفتوگو و نشست مرزی با ۱۲ کشور تأسیس کرده است. چین بهطور منظم بازدیدهای دوستانه، مذاکرات کاری، گشتزنی مشترک، و رزمایشهای مشترک برای مقابله با جرائم فرامرزی انجام داده است. چین بهطور منظم گشتزنی و فعالیتهای اجرای قانون در آبهای جزایر دیائویو انجام داده است. چین حاکمیت بدون تردیدی بر جزایر نانشا و آبهای مجاور آن دارد. چین در برخی از جزایر و صخرههای نگهبانیشده در جزایر نانشا، ساختوساز و نگهداری تأسیسات انجام داده، شرایط کاری و زندگی پرسنل مستقر در آنجا را بهبود بخشیده، و محصولات امنیتی عمومی بینالمللی نظیر کمک ناوبری، جستوجو و نجات، و پیشبینی هواشناسی و محیطزیست دریایی ارائه کرده است.
۳-۵ تضمین امنیت و قابلیت اطمینان حوزههای نوظهور:
توسعه حوزههای نوظهور، که با نوآوری و کاربرد فناورانه هدایت میشود، مرزی جدید برای امنیت ملی بهشمار میرود. عدمتعادل میان پیشرفت فناورانه و حکمرانی امنیتی، چالشهای نوین متعددی مرتبط با امنیت، اداره اجتماعی، و اخلاق پدید میآورد که مسئلهای بزرگ و بلندمدت برای همه ملتها است. چین اهمیت زیادی هم به توسعه فناورانه و هم به پیشگیری از ریسک در این حوزههای نوظهور داده است. چین بر پیشگیری، محدودسازی، و راهنمایی آیندهنگرانه تأکید کرده و قوانین، مقررات، و نظامهای مرتبط را تأسیس و اصلاح کرده و بهطور فزاینده حکمرانی چابک، مدیریت طبقهبندیشده و لایهبندیشده، و پروتکلهای پاسخدهی سریع و مؤثر را اجرا کرده است.ساخت سدهای امنیتی محکم برای بخشهای شبکه، داده، و هوش مصنوعی. چین همچنان توسعه سازوکارها، ابزارها، و پلتفرمهای هماهنگ امنیت سایبری را برای تضمین امنیت و قابلیت اطمینان زیرساختهای اطلاعاتی کلیدی تقویت کرده است. چین قانون امنیت داده را تصویب و اجرا کرده و شش نظام و سازوکار مدیریت امنیت داده تأسیس کرده، از جمله طبقهبندی و حفاظت لایهبندیشده داده، پایش و هشدار زودهنگام، پاسخدهی اضطراری، بازبینیهای امنیتی، کنترل صادرات، و اقدامات متقابل. در حوزه هوش مصنوعی، چین بر اصل اهمیت برابر برای توسعه و امنیت پافشاری کرده، درحالیکه نوآوری را با حکمرانی مبتنیبر قانون ترویج میکند. چین چارچوب نظارتی و ارزیابی جامعی برای امنیت هوش مصنوعی تأسیس کرده و نظام حفاظت امنیتی پشتیبان که پرسنل، فناوری، مواد فیزیکی، و مدیریت را ادغام میکند، بهبود بخشیده است.تقویت توانمندیهای حکمرانی ایمنی زیستی. چین ساخت نظامهای پیشگیری، کنترل، و حکمرانی ریسک ایمنی زیستی را تقویت کرده، طرحهای پاسخدهی اضطراری برای شرایط اضطراری تأسیس و بهبود بخشیده، و توانمندیهای تحقیق و توسعه فناوریهای زیستی جدید و داروها و واکسنهای جدید را بهبود بخشیده است. چین سطح نظارت ایمنی بر منابع زیستی را ارتقا داده و حکمرانی نظاممند و پیشگیری و کنترل زنجیرهای کامل ریسکهای ایمنی زیستی را تحکیم بخشیده است.
تقویت توانمندیهای ایمنی هستهای ملی. چین ایمنی هستهای را مسئولیتی مهم ملی دانسته و نظارت زنجیرهای کامل بر تأسیسات، مواد، فعالیتها، و مواد رادیواکتیو هستهای اعمال کرده است. چین بهطور پیوسته نظام و توانمندیهای نظارتی ایمنی هستهای را مدرنسازی کرده و سابقهای قوی از ایمنی هستهای را در طول زمان طولانی حفظ کرده است.
پنجره ویژه ۱: کارزار «اینترنت پاک ۲۰۲۴» به موفقیت چشمگیری در سرکوب قانونی جرائم سایبری دست مییابد: در سال ۲۰۲۴، مقامات امنیت عمومی در سراسر چین عملیات ویژه پیوسته «اینترنت پاک ۲۰۲۴» را اجرا کردند و طبق قانون بهشدت با همه انواع فعالیتهای غیرقانونی آنلاین مقابله و آنها را اصلاح کردند. در مجموع، مقامات در طول سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۱۹٬۰۰۰ پرونده جرائم سایبری را بررسی و رسیدگی کردند. این تلاش بهطور مؤثر امنیت سیاسی آنلاین، امنیت فضای سایبری، و امنیت عمومی را پاسداری کرد و در همان حال حس تحقق، شادکامی، و امنیت عمومی در فضای سایبری را پیوسته تقویت کرد. مقامات بیش از ۴۲٬۰۰۰ پرونده مرتبط با شایعات آنلاین را بررسی و رسیدگی کردند، بیش از ۳۳۰٬۰۰۰ حساب غیرقانونی و غیرمنطبق را مسدود کردند، و بیش از ۲.۵۲ میلیون قطعه اطلاعات نادرست را حذف کردند. مقامات همچنین صنایع غیرقانونی آنلاینی را که از جرائم سایبری پشتیبانی میکنند هدف قرار دادند، تلاش برای شناسایی، مسدودسازی، و حذف محتوای غیرقانونی را تشدید کردند، و بیش از ۲۵٬۰۰۰ پرونده مرتبط را بررسی و رسیدگی کردند. مقامات بر پیوندهای حیاتی امنیت داده، نظیر افشا، بازفروش، و استفاده غیرقانونی از اطلاعات شخصی شهروندان تمرکز کرده و تمام تلاش خود را برای بررسی این پروندهها انجام دادند و بیش از ۷٬۰۰۰ پرونده نقض اطلاعات شخصی شهروندان را رسیدگی کردند.
۴- تقویت امنیت در توسعه و پیگیری توسعه در امنیت :
در عصر حاضر، منافع توسعه و امنیت بهطور پیچیدهای درهمتنیدهاند. مسائل توسعه میتوانند به ریسکهای امنیتی تبدیل شوند، و فقدان امنیت نیز میتواند بهنوبه خود توسعه را بهشدت محدود کند. نحوه مدیریت درست رابطه میان توسعه و امنیت، معضلی مشترک است که همه ملتها با آن روبرویند.
چین اهمیت زیادی به هماهنگسازی توسعه و امنیت داده و این باور را جا انداخته که همانطور که توسعه اصلی مطلق است، امنیت نیز چنین است. چین کوشیده تا چرخهای مثبت میان توسعه باکیفیت و امنیت سطحبالا ایجاد کند. عمل نشان داده که توسعه، پایه است و امنیت، پیششرط. توسعه و امنیت دو بال یک پیکرند و دو چرخ یک محور. لازم است توانمندیهای امنیت ملی از طریق توسعه تقویت شوند و امنیت سطحبالا با توسعه باکیفیت ترویج شود. در همان حال، چین باید همچنین با تعیین مرزهای امنیتی و پاسداری از خطقرمزهای امنیتی، توانمندیهای حفاظت امنیتی را پیوسته تقویت کند و بدینترتیب توسعه باکیفیت را با امنیت سطحبالا تضمین کند. چین همواره به سیاست بنیادین ملی خود در قبال گشایش به روی جهان خارج پایبند بوده و در همان حال تأکید کرده که هرچه گشایش بیشتر باشد، نیاز به امنیت نیز بیشتر است. چین کوشیده تا وحدت میان ارتقای سطح گشایش با تقویت ظرفیت نظارتی و توانمندیهای کنترل ریسک در محیطی باز را ترویج کند.با ورود به عصر جدید، چین بهصراحت هماهنگی توسعه و امنیت را یکی از اصول عمده حکمرانی ملی تعیین کرده است. این اصل در چارچوب کلی توسعه اقتصادی و اجتماعی ادغام شده است. چین پیوسته توسعه باکیفیت را اولویت نخست خود دنبال کرده و در همان حال امنیت ملی را وظیفه محوری خود مدیریت کرده است. چین توسعه و امنیت را از طریق هماهنگسازی برنامهریزی آنها، اجرای آنها بهعنوان یک راهبرد واحد، و ترویج تقویت متقابل میان این دو، یکپارچه کرده است.
۴-۱ ترویج تعادل پویا میان توسعه و امنیت بهگونهای که یکدیگر را تقویت متقابل کنند:
توسعه باکیفیت اولویت نخست است، و رکود بزرگترین ناامنی. چین توسعه باکیفیت را بهعنوان اصل مطلق عصر جدید در نظر گرفته و بر پایه تقویت پیوسته بنیان مادی و فناورانه در پی امنیت است. عمل نشان داده که رکود توسعه، اصلاحات و گشایش نهتنها دستیابی به امنیت را دشوار میکند، بلکه پایه امنیت را نیز تضعیف میکند. چین بر مدیریت درست رابطه میان اصلاحات، توسعه و ثبات پافشاری کرده و شدت اصلاحات، سرعت توسعه، و درجه تحمل اجتماعی را یکپارچه کرده تا از طریق اصلاحات و توسعه، ثبات اجتماعی را پرورش دهد.
— امنیت سطحبالا پیششرط توسعه است. بدون امنیت سطحبالا، توسعه باکیفیت ممکن نیست. چین همواره مأموریت امنیت ملی خود را در چارچوب گستردهتر توسعه ملی مدنظر داشته است. چین محیطی مطلوب برای توسعه اقتصادی و اجتماعی پرورش داده و با تعیین خطقرمزها و پیشگیری از ریسکها، از دستاوردهای آن توسعه پاسداری کرده است.
پرورش محیطی امنیتی خارجی مطلوب. وضعیت کنونی جهان پرتلاطم است و چالشهای ژئوپلیتیکی شدیدند، با افزایش صخرههای پنهان و جریانهای زیرین، که خواستههای بالاتری برای حفظ امنیت ملی مطرح میکند. چین به مسیر توسعه صلحآمیز پایبند بوده و در پی توسعه خود بوده درحالیکه بهطور استوار از صلح و توسعه جهانی پاسداری کرده و بهنوبه خود، از طریق توسعه خود، بهتر از صلح و توسعه جهانی حفاظت کرده است. از زمان تأسیس جمهوری خلق چین، این کشور هرگز فعالانه هیچ جنگ یا تعارضی را آغاز نکرده است. چین تعهدی جدی به جهان داده که هرگز در پی هژمونی، توسعهطلبی، یا حوزه نفوذ نخواهد بود. چین تنها کشور بزرگی است که توسعه صلحآمیز را در قانون اساسی خود و اساسنامه حزب حاکم گنجانده و آن را به بیانی از اراده ملی ارتقا داده است. در مواجهه با سرکوب نامعقول برخی کشورها، چین هرگز در مسائل اصولی کوتاه نمیآید. چین همچنان برای گفتوگو درباره مسائل بحثبرانگیز باز است، همکاری را در حوزههای سودمند متقابل و برد-برد گسترش میدهد، و میکوشد ثبات کلی روابط دوجانبه را حفظ کند. چین متعهد است ابتکار «کمربند و راه» را به مسیری از صلح تبدیل کند و روال کهنه بازیهای ژئوپلیتیکی را تکرار نخواهد کرد. چین کشوری بزرگ با بهترین سابقه جهان در موضوع صلح و امنیت است. مدرنسازی به سبک چینی، مسیر توسعه صلحآمیز را دنبال میکند. این ادعا که «چین قدرتمند حتماً در پی هژمونی خواهد بود» و اغراق در «نظریه تهدید چین»، محض یاوه است.قاطعانه صیانت از ثبات کلی اجتماعی. ساختار اجتماعی چین دستخوش تحولات عمیقی است. اینترنت تعامل اجتماعی را بهطور بنیادین دگرگون کرده و به تحولات عمیق در مفاهیم، روانشناسی و رفتارهای اجتماعی انجامیده که چالشهای چشمگیری برای ثبات اجتماعی بههمراه آورده است. چین متعهد به ساخت جامعهای مدرن است که هم سرشار از پویایی و هم منظم باشد. چین توجه بیشتری به تعمیق اصلاحات نهادی و نظاممند داده و نظام حکمرانی اجتماعی مبتنیبر ساخت مشترک، حکمرانی مشترک و اشتراکگذاری را بهبود بخشیده و به تعاملی مثبت میان اداره دولتی، خودتنظیمی اجتماعی و خودگردانی ساکنان دست یافته است. چین توجه بیشتری به تقویت حکمرانی اجتماعی در سطح پایه داده و تعارضات و منازعات را در سطح پایه حلوفصل کرده و از پایه، هماهنگی و ثبات ایجاد کرده است. چین توجه بیشتری به پاسداشت انصاف و عدالت اجتماعی داده و حقوق شخصی، حقوق مالکیت، حقوق شخصیتی و حقوق سیاسی پایه شهروندان را از نقض حفاظت کرده است. چین توجه بیشتری به حفظ ثبات اجتماعی طبق قانون داده، به ساخت یکپارچه کشور، دولت و جامعهای مبتنیبر قانون پایبند بوده، و نظام پاسخگویی برای ثبات اجتماعی را اجرا کرده و بهطور فعالانه از طریق سازوکارهای نهادی، تعارضات اجتماعی را پیشگیری و حل کرده است. چین همچنین طبق قانون از امنیت و حقوق و منافع مشروع اتباع خارجی در چین پاسداری کرده است. چین طبق قانون با تروریسم مقابله کرده و جرائم خشونتآمیز را سرکوب کرده و بدینترتیب انتظارات صادقانه عمومی برای امنیت و ثبات اجتماعی را برآورده کرده که نشاندهنده احترام و حفاظت واقعی از حقوق بشر است.
کاهش ریسکها و چالشهای توسعه باکیفیت. چین در حال حاضر در دورهای حساس از تحول الگوی توسعه، بهینهسازی ساختار اقتصادی، و تحول محرکهای رشد خود قرار دارد. در این دوره، مسائل ساختاری، نهادی و چرخهای درهمتنیدهاند، و توسعه باکیفیت چین با عدمقطعیتها، ریسکها و چالشهای متعددی روبروست. چین بر کاهش پیوسته ریسکها در روند توسعه پافشاری کرده و شتابدهی به توسعه باکیفیت از طریق فرایند حل ریسک را دنبال کرده است. چین ابتکار عمل را در امنیت غذایی تضمین کرده، امنیت انرژی و منابع مهم را تأمین کرده، و از امنیت زنجیره صنعتی و تأمین پاسداری کرده و بدینترتیب ریسکها را در حوزههای کلیدی بهطور مؤثر کاهش داده است. چین تأسیس الگوی جدیدی برای توسعه املاک و مستغلات را شتاب بخشیده تا فعالانه و بهطور پایدار ریسکها در بخش املاک را حل کند. چین اصلاحات نظام مالی و مالیاتی را تعمیق بخشیده و نظام مدیریت بدهی دولتی را بهبود بخشیده است. چین همچنین قویترین سیاست حمایتی برای حل بدهی در سالهای اخیر را اجرا کرده تا بازساختاردهی، تمدید، و جایگزینی بدهی دولتهای محلی، و همچنین اصلاح و تحول پلتفرمهای تأمین مالی دولتهای محلی را تسهیل کند. چین اوراق قرضه خزانهداری ویژهای منتشر کرده تا بانکهای تجاری بزرگ دولتی را در تجدید سرمایه لایه نخست خود حمایت کند. چین رویکردی هماهنگ برای مدیریت پیشگیری از ریسکها، تقویت نظارت، و ترویج توسعه باکیفیت مؤسسات مالی محلی کوچک و متوسط اتخاذ کرده است. چین استانداردهای دسترسی و مقررات سختگیرانهتری اعمال کرده و ادغامها و بازسازماندهیها را برای دستیابی به کاهش کمیت و بهبود کیفیت تشویق کرده است.
ترویج توسعه ایمن فناوریها، شکلهای کسبوکار و الگوهای جدید. نوآوری علمی و فناورانه میتواند صنایع جدید، الگوهای جدید و محرکهای جدید پدید آورد. این نوآوری عنصر محوری توسعه بهرهوری باکیفیت نوین است و بهعنوان موتور و پشتیبان قدرتمند توسعه باکیفیت عمل میکند. با اینحال، بسیاری از فناوریها «شمشیر دولبه» هستند. ظهور فناوریها، شکلهای کسبوکار و الگوهای جدید، مرزی جدید پدید آورده که در آن هماهنگسازی توسعه و امنیت حیاتی است. چین متعهد بوده که ترویج نوآوری را با پیشگیری از ریسکها یکپارچه کند، تنظیمگری نهادی را با خودانضباطی ترکیب کند، و رویکردی فعالانه اما محتاطانه نسبت به توسعه، کاربرد و حکمرانی فناوریهای جدید اتخاذ کند. چین به بهبود چارچوب حقوقی و نظارتی برای امنیت فناوری توجه کرده و کار قانونگذاری در حوزههایی نظیر هوش مصنوعی، زیستفناوری، و رانندگی خودکار را شتاب بخشیده است. چین به بهبود خدمات نظارتی برای فناوریهای نوظهور و تأسیس نظامهای نظارتی امنیتی برای فناوریها و شکلهای کسبوکار جدید توجه کرده و تعادلی میان توسعه صنعتی و ثبات اجتماعی حفظ کرده است. چین همچنین به تقویت فراگیری فناوریهای نوظهور از طریق مدیریت درست رابطه میان انصاف و کارایی، سرمایه و نیروی کار، و فناوری و اشتغال توجه کرده است. این امر شامل بهبود سازوکار هماهنگی منافع و حفاظت از حقوق مشروع همه طرفها میشود تا افراد بیشتری بتوانند در ثمرات نوآوری علمی و فناورانه سهیم باشند.چین از دل سختیها رشد کرده و با غلبه بر چالشهای دشوار، تقویت شده است. اقتصاد چین دارای پایهای پایدار، مزایای متعدد، تابآوری قوی، و پتانسیل بزرگ است. شرایط پشتیبان و روند بنیادین رشد مثبت بلندمدت چین تغییر نکرده است. با چشماندازی امیدبخش از توسعه، چین توانایی هماهنگسازی بهتر توسعه و امنیت و پیشگیری و کاهش قاطعانه ریسکها در حوزههای کلیدی را دارد. چین همچنین بهطور مؤثر به شوکهای خارجی پاسخ داده، انتظارات را تثبیت کرده، و پویایی اقتصاد را تحریک کرده و بدینترتیب بهبود پایدار اقتصادی و حفظ هماهنگی و ثبات اجتماعی را ترویج کرده است.
شکل۳ : نظرسنجی افکار عمومی جهانی در مورد چشم انداز توسعه اقتصادی چین
۴-۲ ترویج تقویت متقابل و ارتقای هماهنگ بین گشایش به روی جهان خارج) و امنیت:
چین از طریق هماهنگی کلی گشایش و امنیت، همچنان قدرتمندتر میشود. چین بهطور مؤثر رابطه میان خوداتکایی و گشایش و همکاری، و همچنین رابطه میان مشارکت فعالانه در تقسیم کار بینالمللی و پاسداری از امنیت ملی را مدیریت کرده که بهطور پیوسته توانایی چین در حفظ پویای امنیت ملی در محیطی باز را تقویت کرده است. از زمان اصلاحات و گشایش، چین پیوسته شبکه امنیتی محکمی برای گشایش بافته و با موفقیت به ریسکهای بزرگی نظیر بحران مالی آسیا و بحران مالی جهانی پاسخ داده است. چین به توسعه سریع در روند گشایش دست یافته و بهتدریج به دومین اقتصاد بزرگ جهان، بزرگترین ملت تجاری در کالاها، و شریک تجاری اصلی بیش از ۱۵۰ کشور و منطقه تبدیل شده است. سهم چین در رشد اقتصادی جهانی برای سالهای متعدد، پیوسته حدود ۳۰ درصد باقی مانده است.
— درِ گشایش چین تنها بازتر خواهد شد. جهانیشدن اقتصادی، الزامی عینی برای توسعه بهرهوری اجتماعی و نتیجهای اجتنابناپذیر از پیشرفت علمی و فناورانه است. این پدیده، محرکی قدرتمند برای رشد اقتصادی جهانی فراهم میآورد و روندی تاریخی و غیرقابلبازگشت است. در سالهای اخیر، با افزایش حمایتگرایی تجاری، برخی کشورها تلاش کردهاند بازگشت تولید به داخل را ترویج کنند که این امر با قوانین توسعه اقتصادی و روند کلی جهانیشدن اقتصادی در تضاد است. چین همواره در سمت درست تاریخ ایستاده است. چین با ضدجهانیشدن و دیدگاههای امنیتی گسترشیافته بیشازحد مخالفت کرده، یکجانبهگرایی و حمایتگرایی را رد کرده، و اقتصادی جهانی باز ساخته و جهانیشدن اقتصادی فراگیر و سودمند برای همگان را ترویج کرده است.
پیشبرد استوار گشایش سطحبالا. چین راهبردی فعالانهتر از گشایش مستقل و یکجانبه اجرا خواهد کرد، درحالیکه بهطور پایدار گشایش نهادی را گسترش میدهد. از یکم دسامبر ۲۰۲۴، چین تعرفه ترجیحی صفر تا صد درصد را برای اقلام تعرفهای با منشأ کشورهای کمتر توسعهیافتهای که با چین روابط دیپلماتیک برقرار کردهاند، اعمال کرده است. چین بهطور یکجانبه سیاست ورود بدون ویزا برای شهروندان ۳۸ کشور و سیاست ترانزیت بدون ویزای ۲۴۰ ساعته برای مردم ۵۴ کشور را اجرا کرده است. چین بهطور فعالانه با قوانین تجاری و اقتصادی بینالمللی استاندارد بالا هماهنگ خواهد شد و آنها را جذب خواهد کرد، گشایش بازارهایی نظیر کالا، خدمات، سرمایه، و نیروی کار را بهطور نظاممند گسترش خواهد داد، و شبکه جهانی مناطق تجارت آزاد استاندارد بالا را گسترش خواهد داد. چین در حال حاضر مناطق تجارت آزاد آزمایشی و بندر تجارت آزاد هاینان را توسعه میدهد، آزمونهای فشار برای گشایش را بهطور نظاممند اجرا میکند، و مسیرهای مؤثر برای گشایش نهادی را کاوش میکند. پیشنهاد چین برای ساخت الگویی جدید از توسعه که در آن چرخه بازار داخلی، محور اصلی باشد و بازارهای داخلی و بینالمللی یکدیگر را تقویت کنند، به هیچوجه به معنای گذار بهسوی چرخه واحد داخلی بسته نیست. بلکه این الگو، گردش دوگانه بازی است که در آن هم بازارهای داخلی و هم بینالمللی یکدیگر را تقویت متقابل میکنند.
— ارتقای سطح امنیت همزمان با گسترش گشایش. چین اهمیت زیادی به استفاده از قوانین پذیرفتهشده بینالمللی برای حفظ گشایش و امنیت داده است. چین با بهرهگیری از تجربه و رویههای بینالمللی، ساخت نظام و سازوکار مدرن پیشگیری و کنترل ریسک را شتاب بخشیده، نظام نهادی دفاع در برابر ریسکهای خارجی در شرایط باز را بهبود بخشیده، و پیشبرد هماهنگ گشایش و امنیت را ترویج کرده است.
قاطعانه صیانت از حق گشایش و توسعه. صیانت از حق توسعه، یکی از خطقرمزهای امنیت ملی چین است. چین قاطعانه و با قدرت در برابر هرگونه تلاش برای تضعیف حق توسعه چین مقابله خواهد کرد. چین بهشدت با سوءاستفاده از کنترلهای صادراتی، تحریمهای یکجانبه، و «قضاوت بازوی بلند» مخالفت کرده است. برخی کشورها، به بهانه امنیت، جنگهای تعرفهای، جنگهای تجاری، جنگهای فناورانه و جنگهای افکار عمومی علیه چین به راه انداختهاند که این امر امنیت و توسعه چین را بهشدت تهدید میکند. اخیراً، ایالات متحده، تحت بهانههای گوناگون، اعمال سوءاستفادهآمیز تعرفه بر همه شرکای تجاری خود، از جمله چین، را اعلام کرده است. این اقدام بهشدت حقوق و منافع مشروع همه کشورها را نقض کرده، بهشدت قوانین سازمان تجارت جهانی را زیر پا گذاشته، بهشدت نظام تجارت چندجانبه مبتنیبر قانون را آسیب زده، و بهشدت ثبات نظم اقتصادی جهانی را تحتتأثیر قرار داده است. دولت چین بهشدت این اقدام را محکوم کرده و قاطعانه با آن مخالفت میکند. چین اقدامات متقابل ضروری و معقولی اتخاذ کرده که دفاعی کاملاً مشروع طبق قوانین و رویههای بینالمللی است. چین مصمم است از حق خود برای گشایش و توسعه پاسداری کند. چین پیوسته سازوکار مقابله با تحریم، مداخله، و «قضاوت بازوی بلند» را بهبود خواهد بخشید، جعبهابزار سیاستی خود برای اقدامات متقابل را غنیتر خواهد کرد، و استوارانه از حق توسعه ملی خود پاسداری خواهد کرد.
تلاش برای ترویج جریان منظم عوامل تولید. جهانیشدن اقتصادی به جریان امن و منظم عوامل تولید در سراسر جهان بستگی دارد. چین با پیروی از هنجارهای بینالمللی، نظام کنترل صادرات خود را بهبود بخشیده، حفاظت از مالکیت فکری را بهطور جامع تقویت کرده، و نظام مدیریت ورود و خروج قانونی، امن و منظم تأسیس کرده، و سیاستها و اقدامات را برای تسهیل ورود خارجیان به چین بهینه کرده است. این اقدامات، جریان قانونی و منظم فرامرزی سرمایه، استعداد، و فناوری را ترویج کرده و بدینترتیب تخصیص کارآمد عوامل تولید جهانی را پرورش داده است. داده به عامل تولید جهانی جدید و حیاتی تبدیل شده است. چین با بهرهگیری از رویههای بینالمللی موجود، در پی ترویج هماهنگی و یکپارچگی استانداردهای امنیت داده جهانی است. چین قوانین و مقرراتی نظیر قانون امنیت سایبری، قانون امنیت داده، و قانون حفاظت از اطلاعات شخصی را تصویب و اجرا کرده تا توانمندیهای حفاظت از امنیت سایبری و نظارت بر امنیت داده خود را تقویت کند. چین خود قربانی حملات سایبری بینالمللی است و پیوسته با همه اشکال حملات سایبری مخالفت و مقابله کرده است. این ادعا که چین حملات سایبری انجام میدهد، هم بیپایه و هم غیرمنطقی است. چین به وحدت میان ترویج توسعه و مدیریت طبق قانون پایبند بوده است. با فرض تضمین امنیت داده ملی، چین استفاده قانونی، معقول و مؤثر از داده را تشویق میکند و جریان قانونی، منظم و آزاد آن را تضمین میکند. بازبینی امنیت داده چین، فعالیتهایی را هدف قرار میدهد که بر امنیت ملی تأثیر میگذارند یا ممکن است تأثیر بگذارند و بر جریان عادی فرامرزی دادههای شرکتی و شخصی تأثیر نمیگذارد.
پاسداری قانونی و استوار از منافع امنیتی مشروع چین. چین اهمیت زیادی به استفاده از تفکر و روشهای حاکمیت قانون برای پاسداری از حاکمیت ملی، امنیت، و منافع توسعهای خود در محیطی باز داده است. چین ساخت چارچوب حقوقی مرتبط با امور خارجی را با تصویب بهموقع قوانین و مقرراتی نظیر قانون ضدتحریمهای خارجی، قانون روابط خارجی، و قانون کنترل صادرات تقویت کرده است. چین پیوسته اجرای قانون بینالمللی و همکاری قضایی را تقویت کرده، کیفیت خدمات حقوقی مرتبط با امور خارجی را بهطور پایدار بهبود بخشیده، و طبق قانون از امنیت پرسنل، نهادها و داراییهای خارج از کشور پاسداری کرده است. چین قانون سرمایهگذاری خارجی را معرفی کرده و نظام بازبینی امنیتی برای سرمایهگذاری خارجی تأسیس کرده تا بازبینیهای امنیتی سرمایهگذاریهای خارجی که بر امنیت ملی تأثیر میگذارند یا ممکن است تأثیر بگذارند را انجام دهد. چین قانون ضدجاسوسی را بازبینی و بهبود بخشیده و از ابزارهای قانونی برای پیشگیری از فعالیتهای جاسوسی و تعیین دقیق مرزهای میان فعالیتهای غیرقانونی و قانونی استفاده کرده است. این اقدامات تنها بر اقداماتی متمرکز است که منافع مشروع ملی چین را به خطر میاندازند و برای فراهمآوردن تضمینهای امنیتی برای سطح بالاتری از گشایش طراحی شدهاند. این اقدامات تأثیری بر مبادلات تجاری عادی، همکاریهای تحقیقات علمی، تبادلات علمی، و تعاملات مردم با مردم نخواهد داشت.
گشایش، ویژگی متمایز مدرنسازی به سبک چینی است. در طول ۴۰ سال گذشته، توسعه اقتصادی و ثبات اجتماعی چین تحت شرایط گشایش محقق شده است. در آینده، چین باید همچنین توسعه باکیفیت و امنیت سطحبالا را تحت شرایط گشایش محقق کند. صرفنظر از اینکه اوضاع بینالمللی چگونه تغییر کند، چین گشایش مستقل و فعالانه را بر پایه تضمین امنیت، گسترش خواهد داد و درِ خود را به روی جهان خارج بازتر خواهد کرد.
۵) اجرای ابتکار امنیت جهانی و ترویج امنیت مشترک بینالمللی:
بشریت یک کل است، و زمین خانه مشترک انسانهاست. چالشهای جهانی به پاسخهای جهانی نیاز دارند. مفاهیم کهنهای نظیر حوزههای نفوذ، ثبات هژمونیک، و نظامهای اتحاد، برای چالشهای امنیتی جدید کافی نیستند. دستیابی به امنیت مشترک بینالمللی نیازمند مفاهیم نوین و رویکردهای نوین است.
۵-۱ ابتکار امنیت جهانی: سهمی از خرد چینی:
ابتکار امنیت جهانی چین GSI)، به نیاز فوری جامعه بینالمللی برای پاسداری از صلح جهانی و پیشگیری از تعارض و جنگ پاسخ میدهد. این ابتکار با آرزوی گسترده اکثریت قاطع کشورها برای همکاری و منفعت متقابل و مخالفت آنها با هژمونی و قلدری همخوانی دارد. همچنین با آرمان مشترک مردم همه کشورها برای ساخت جهانی با صلح پایدار و امنیت جهانی همسو است و راهحلی جدید برای رفع ریشههای تعارضات بینالمللی، پاسخ به چالشهای امنیتی جهانی، و بهبود حکمرانی امنیت جهانی ارائه میدهد. تا پایان سال ۲۰۲۴، این ابتکار حمایت و قدردانی ۱۱۹ کشور و سازمان بینالمللی را بهدست آورده و در ۱۲۳ سند سیاسی دوجانبه و چندجانبه گنجانده شده است.
این ابتکار نهتنها «فصل امنیتی» جامعهای با آینده مشترک برای بشریت، بلکه همچنین «فصل جهانی» دیدگاه کلان امنیت ملی است. این ابتکار نهتنها راهحل چین برای حکمرانی امنیت جهانی، بلکه همچنین درکی دیالکتیکی از امنیت خود چین و امنیت مشترک بینالمللی است. این ابتکار در عمل چین و اجرای دیپلماسی صلحآمیز مستقل و خودمختار ریشه دارد و از فرهنگ و خرد چینی که اعتماد، دوستی، هماهنگی و همزیستی را پرورش میدهد، سرچشمه میگیرد.
مفاهیم و اصول محوری این ابتکار بر شش تعهد بنیادین استوار است. این تعهدات شامل:۱- پاسداشت دیدگاهی از امنیت که مشترک، جامع، مبتنیبر همکاری و پایدار باشد۲- احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی همه کشورها۳ – پایبندی به اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد۴- توجه زیاد به دغدغههای امنیتی مشروع همه کشورها۵- حل اختلافات و منازعات میان کشورها بهشیوهای صلحآمیز از طریق گفتوگو و مشورت۷- حفظ امنیت هم در حوزههای سنتی و هم غیرسنتی بهشیوهای هماهنگ میشود. این دیدگاه امنیتی چندوجهی است: امنیت مشترک مستلزم احترام و پاسداری از امنیت هر تکتک کشورهاست؛ امنیت جامع مستلزم مدیریت هم تهدیدات سنتی و هم غیرسنتی بهشیوهای کلاننگر است درحالیکه پیشبرد حکمرانی امنیتی را هماهنگ میکند؛ امنیت مبتنیبر همکاری شامل ترویج امنیت ملی و منطقهای از طریق گفتوگو و همکاری است؛ و امنیت پایدار مستلزم تأکید برابر بر توسعه و امنیت برای دستیابی به امنیتی ماندگار است.
در مواجهه با چالشهای جهانی نظیر تغییرات اقلیمی و امنیت سایبری، هیچ کشوری نمیتواند در انزوا باشد، و هیچ کشوری نباید تنها گذاشته شود. چین از امنیت مشترک حمایت میکند، که در آن منافع امنیتی همه کشورها برابر است و دغدغههای امنیتی مشروع و معقول هر کشوری جدی گرفته شده و بهدرستی رسیدگی میشود. هیچ کشوری نباید امنیت خود را بالاتر از امنیت دیگران قرار دهد، چه رسد به اینکه به بهای امنیت سایر کشورها. ساخت معماری امنیتی متوازن، مؤثر، و پایدار، مسیری کارآمد بهسوی دستیابی به امنیت مشترک است.پایبندی به فلسفه «قدرت برتری دارد» و پیگیری امنیت مطلق، اجتنابناپذیر به معضلی امنیتی میانجامد. شکلگیری بلوکهای انحصاری و رویاروی مبتنیبر همسویی ایدئولوژیک، تنها به تفرقه و خصومت میانجامد. تحریمها و مداخلات، تنها آشوب بیشتری پدید میآورند. منطق حاصلجمع صفر تعارض، جنگ، و ملیگرایی «برنده همهچیز را میبرد»، در نهایت زیانی جمعی تضمین میکند. در مقابل، چین از امنیت مبتنیبر همکاری حمایت میکند و به گفتوگو، همکاری و منفعت متقابل برای حل اختلافات و منازعات از طریق راههای صلحآمیز پایبند است.چین خواستار تقویت حکمرانی امنیت جهانی از طریق تحقق دیدگاه حکمرانی جهانی مبتنیبر مشورت، مشارکت، و منافع مشترک است. چین به چندجانبهگرایی راستین پایبند است، از اجرای سختگیرانه حاکمیت قانون بینالمللی حمایت میکند، و اصلاح نظام حکمرانی امنیت جهانی را ترویج میکند. هدف این است که این نظام بهسوی جهتی عادلانهتر و معقولتر هدایت شود تا آرزوها و منافع اکثریت کشورها را عادلانهتر بازتاب دهد و برای پاسخ به نیازهای عملی رفع چالشهای جهانی، آمادهتر باشد.
۵-۲ ترویج اجرای این ابتکار برای ارتقای امنیت مشترک:
حمایت از سازمان ملل متحد برای تبدیلشدن به سکوی محوری همه کشورها در پاسداری مشترک از امنیت جهانی
همه کشورها باید از نظام بینالمللی با محوریت سازمان ملل، نظم بینالمللی مبتنیبر قانون بینالمللی، و هنجارهای پایهای حاکم بر روابط بینالمللی مبتنیبر اهداف و اصول منشور سازمان ملل پاسداری کنند. چین همواره دفاع از اقتدار سازمان ملل و پاسداشت نظم بینالمللی پس از جنگ جهانی دوم را وظیفه خود دانسته است. چین فعالانه از سازمان ملل در انجام میانجیگری طبق مأموریتش حمایت میکند، از نقش اصلی شورای امنیت در مسائل صلح و امنیت پشتیبانی میکند، و میکوشد از اقتدار و وحدت شورای امنیت پاسداری کند درحالیکه بهطور سازنده در بحثهای مسائل امنیتی بینالمللی مشارکت میکند. هرگونه اصلاح شورای امنیت باید به مشورت دموکراتیک پایبند باشد، با هدف افزایش نمایندگی و صدای کشورهای در حال توسعه، بهویژه کشورهای آفریقایی، تا بیعدالتیهای تاریخی بهراستی جبران شود.
حمایت استوار از سازمان ملل در تقویت ظرفیت آن برای انجام مأموریتهای عملیات حفظ صلح. چین دومین کشور بزرگ کمککننده به بودجه عادی سازمان ملل و بودجه حفظ صلح آن است، و بزرگترین کشور کمککننده نیرو و پلیس به عملیات حفظ صلح در میان اعضای دائم شورای امنیت است. چین از سازمان ملل در ایفای نقش هماهنگکننده محوری در مبارزه بینالمللی با تروریسم و ایفای نقشی پیشرو در حکمرانی و قانونگذاری دیجیتال جهانی حمایت میکند. همچنین از سازمان جهانی بهداشت در نقش رهبری و هماهنگی آن در امور بهداشت جهانی حمایت میکند و از سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد یونسکو) در ترویج توسعه جهانی در آموزش، علم، و فرهنگ حمایت میکند و بدینترتیب تبادل، یادگیری متقابل، و همکاری فراگیر میان تمدنها را پرورش میدهد.
پنجره ویژه ۲: چین نیرویی کلیدی در عملیاتهای حفظ صلح سازمان ملل
تا ماه مِی ۲۰۲۴، چین در مجموع بیش از ۵۰٬۰۰۰ نیروی حافظ صلح را برای مشارکت در نزدیک به ۳۰ عملیات حفظ صلح سازمان ملل در بیش از ۲۰ کشور و منطقه اعزام کرده است. چین نخستین یگان پلیس شکلگرفته دائمی جهان برای حفظ صلح را تأسیس کرده و افسران حفظ صلح را به مأموریتهایی در مکانهایی نظیر قبرس، سودان، و جمهوری آفریقای مرکزی اعزام کرده است. بیستوپنج نیروی حافظ صلح چینی جان خود را در راه انجام وظیفه از دست دادهاند. افزون بر این، با بهرهگیری کامل از صندوق صلح و توسعه چین-سازمان ملل، چین مجموعهای از پروژهها را راهاندازی و اجرا کرده است، از جمله آموزش نیروهای حافظ صلح، استقرار سریع عملیاتهای حفظ صلح، و توانمندسازی ضدتروریسم در آفریقا.
— تلاش برای ساخت جهانی امن بهطور فراگیر
مشارکت راهبردی جامع هماهنگی میان چین و روسیه در عصر جدید، پیوسته تعمیق یافته و الگویی برای مبادلات دوستانه میان کشورهای بزرگ همسایه ارائه میدهد. رابطه چین و روسیه دارای محرک درونی قوی و ارزش راهبردی منحصربهفردی است. این رابطه بر اصول عدماتحاد، عدمرویارویی، و عدمهدفگیری هر شخص ثالث بنا شده و تحت تأثیر، مداخله، یا اجبار هیچ شخص ثالث یا عامل خارجی قرار ندارد.
چین همواره رابطه خود با ایالات متحده را بر اساس اصول احترام متقابل، همزیستی مسالمتآمیز، و همکاری برد-برد مدیریت کرده و متعهد به توسعه پایدار، سالم، و بادوام روابط چین-آمریکا و ادامه دوستی سنتی میان مردم چین و آمریکا است. در تعاملات خود، هیچیک از این دو قدرت بزرگ نباید تلاش کند دیگری را از موضع بهاصطلاح «قدرت» سرکوب کند، و نه یکی باید دیگری را از حق مشروع توسعهاش محروم کند تا جایگاه رهبری خود را حفظ کند. چین چهار خطقرمز را فهرست کرده که نباید به چالش کشیده شوند، و آنها عبارتاند از: مسئله تایوان، دموکراسی و حقوق بشر، مسیر و نظام انتخابی چین، و حق توسعه چین. اصل یک چین و سه بیانیه مشترک چین-آمریکا، پایه سیاسی روابط دوجانبه هستند و باید پاس داشته شوند. «تله توسیدید» یک اجتنابناپذیری تاریخی نیست، و «جنگ سرد جدید» نبردی است که نباید به راه بیفتد و نمیتواند برنده داشته باشد. مهار چین، نه عاقلانه است، نه عملی، و در نهایت محکوم به شکست است. چین مایل است با ایالات متحده همکاری کند تا راه درست همزیستی دو کشور بزرگ در این سیاره را بیابند، به سود هر دو کشور و جهان.
چین همواره اروپا را شریکی درنظر گرفته، آن را قطبی مهم در جهانی چندقطبی دانسته، و از اروپا در تقویت خودمختاری راهبردی خود حمایت کرده است. چین متعهد به توسعه مشارکت راهبردی جامع با اروپاست و مایل است با اروپا همکاری کند تا مشترکاً از تجارت آزاد پاسداری کنند، از چندجانبهگرایی دفاع کنند، و با چالشهای جهانی نظیر تغییرات اقلیمی مقابله کنند.
پایبندی به توسعه روابط دوستانه و حسنهمجواری با کشورهای پیرامونی. تا مارس ۲۰۲۵، چین با ۱۷ کشور همسایه از جمله پاکستان و اندونزی، درباره ساخت جامعهای با آینده مشترک به اجماع رسیده است. چین از همکاری امنیتی منطقهای با محوریت آسهآن حمایت و آن را بهبود میبخشد. چین با استفاده از «راهبرد هند-اقیانوسیه» برای تجزیه منطقه، وصلهکاری «نسخه آسیا-اقیانوسیهای ناتو»، گسترش قدرت فرامرزی ناتو، و تلاشهای برخی کشورها برای مشارکت در اشتراکگذاری هستهای، بازدارندگی گسترشیافته، و استقرار موشکهای برد میانی زمینی در منطقه آسیا-اقیانوسیه مخالف است. چین متعهد است با کشورهای آسهآن همکاری کند تا مشترکاً صلح و ثبات را در دریای جنوبی چین حفظ کنند، فرایند مشورت برای «آییننامه رفتاری در دریای جنوبی چین» را فعالانه پیش ببرد، و بر حل منازعات از طریق گفتوگو و مشورت و دستیابی به نتایج برد-برد از طریق همکاری سودمند متقابل پافشاری کند. هدف، ساخت دریای جنوبی چین بهعنوان دریایی از صلح، دوستی، و همکاری است. چین از کشورهای خارج از منطقه میخواهد به تلاشهای کشورهای منطقه احترام بگذارند و با برخی کشورهایی که بهخاطر منافع خودخواهانهشان منازعات را برمیانگیزند مخالف است.
چین بهعنوان کشوری در حال توسعه و عضوی از «جنوب جهانی»، متعهد به ترویج مشترک آرمان «جنوب جهانی» است. چین از کشورهای «جنوب جهانی» در تقویت حکمرانی امنیت جهانی حمایت میکند، راهحلهایی برای مسائل داغ که هم علائم و هم ریشهها را رفع کند کاوش میکند، و مشترکاً بهعنوان نیرویی تثبیتکننده برای صلح، نیرویی ستونفقراتی برای گشایش و توسعه، نیرویی سازنده برای حکمرانی جهانی، و نیرویی برای ترویج یادگیری متقابل میان تمدنها عمل میکند.
همواره سازنده صلح در خاورمیانه بودن. چین از کشورهای خاورمیانه در حل مسائل امنیتی منطقهای از طریق وحدت و همکاری حمایت میکند. چین پنج ابتکار برای دستیابی به امنیت و ثبات در منطقه مطرح کرده و چهار پیشنهاد برای معماری امنیتی جدید در خاورمیانه ارائه داده است. چین همچنین آشتی میان عربستان سعودی و ایران را تسهیل کرده و کوشیده است حلوفصل زودهنگام، جامع، عادلانه و پایدار مسئله فلسطین را ترویج کند.
چین از کشورهای آفریقایی در تقویت توانایی خود برای حفظ مستقل صلح حمایت میکند و از کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب در مخالفت با مداخله خارجی و حفظ صلح و ثبات خود حمایت میکند. چین همچنین به کشورهای جزیرهای اقیانوس آرام در مقابله با چالشهای جهانی نظیر بلایای دریایی و بالاآمدن سطح دریا کمک میکند.
— مشارکت سازنده در حلوفصل سیاسی مسائل داغ بینالمللی و منطقهای
درباره مسئله اوکراین، چین به بیطرفی و انصاف پایبند است و فعالانه گفتوگوهای صلح را ترویج میکند. چین «چهار اصل»، «چهار مشترک»، و «سه نکته تأمل» را مطرح کرده است. چین همچنین سندی با عنوان موضع چین درباره حل سیاسی بحران اوکراین منتشر کرده و «اجماع ششنکتهای» را مشترکاً با برزیل صادر کرده است. چین در هماهنگی با سایر کشورهای جنوب جهانی، «دوستان صلح» را راهاندازی کرده است. افزون بر این، چین قاطعانه از اجماع «جنگ هستهای نمیتواند برنده داشته باشد و نباید به راه بیفتد» پاسداری کرده و فعالانه اجرای بیانیه مشترک رهبران پنج کشور دارای سلاح هستهای درباره پیشگیری از جنگ هستهای و اجتناب از مسابقه تسلیحاتی را ترویج کرده و نقشی مهم در جلوگیری از تشدید بحران اوکراین به تعارضی هستهای ایفا کرده است. چین از همه تلاشهای معطوف به صلح حمایت میکند، و در همان حال معتقد است که همه طرفها و ذینفعان باید در زمانی مناسب در فرایند گفتوگوهای صلح مشارکت کنند.
چین بهطور فوری خواستار آتشبس برای پایاندادن به دور جدید تعارض فلسطین-اسرائیل شده، بیوقفه برای حفاظت از غیرنظامیان تلاش کرده، و در تلاشهای امدادرسانی بشردوستانه سهیم بوده است. چین تصویب نخستین قطعنامه آتشبس در غزه توسط شورای امنیت سازمان ملل را تسهیل کرده و گفتوگوی آشتی میان جناحهای فلسطینی را میانجیگری کرده که به امضای بیانیه پکن درباره پایان تفرقه و تقویت وحدت ملی فلسطین انجامید. چین همچنین چندین محموله کمک بشردوستانه به غزه ارسال کرده و متعهد است مسئله فلسطین را به مسیر درست «راهحل دو کشور» بازگرداند.
چین پیوسته متعهد به حل سیاسی مسئله شبهجزیره کره است و از پیشبرد همزمان ایجاد سازوکار صلح و دستیابی به غیرهستهایسازی شبهجزیره حمایت میکند، درحالیکه بهشیوهای متوازن به دغدغههای مشروع همه طرفها رسیدگی میکند. چین فعالانه در برقراری صلح در شمال میانمار میانجیگری کرده و از فرایند آشتی سیاسی و گذار میانمار حمایت کرده است. افزون بر این، چین از بازسازی صلحآمیز افغانستان حمایت میکند، فعالانه در هماهنگی بینالمللی مشارکت میکند، و کمکهای بشردوستانه ارائه میدهد.
— مشارکت فعالانه در حکمرانی امنیت جهانی
در میان پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، چین تنها کشوری است که سیاست «عدماستفاده نخست» از سلاحهای هستهای را متعهد شده است. چین بیقیدوشرط متعهد شده که هرگز سلاحهای هستهای را علیه کشورهای فاقد سلاح هستهای و مناطق عاری از سلاح هستهای بهکار نگیرد یا تهدید نکند و همواره نیروهای هستهای خود را در حداقل سطح لازم برای امنیت ملی نگه داشته است. چین فعالانه در فرایندهای بینالمللی کنترل تسلیحات، خلع سلاح، و عدمتکثیر مشارکت کرده و مذاکرات برای بازگشت به پایبندی توافق هستهای ایران را ترویج کرده است.
چین همواره فعالانه در دستور کار مذاکرات جهانی اقلیمی و تدوین قوانین بینالمللی مشارکت داشته است. چین بیوقفه در حد توان خود کمک مالی و فنی برای یاریرساندن به کشورهای در حال توسعه در بهبود حکمرانی زیستمحیطیشان ارائه کرده است.
چین از مقابله قاطع با تروریسم در همه اشکال آن حمایت میکند و فعالانه از همکاری ضدتروریسم منطقهای حمایت میکند. چین متعهد به مقابله با جرائم فراملی است. چین سازوکار همکاری ضدمواد مخدر منطقه زیرحوزه مکونگ را راهاندازی کرده، همکاری اجرای قانون ضدمواد مخدر را با استرالیا، کامبوج، ویتنام، و سایر کشورها انجام داده، و عملیاتهای مشترک ویژهای با پلیس چین، تایلند، میانمار، و لائوس برای مقابله با باندهای قماربازی و کلاهبرداری اجرا کرده است. چین نخستین کشور جهان است که بهطور رسمی کنترل طبقهای بر مواد مرتبط با فنتانیل را اجرا کرده است.
چین مسئولیتهای خود در قبال امنیت بهداشت عمومی جهانی را ایفا کرده است. تا پایان سال ۲۰۲۴، چین در مجموع بیش از ۳۰٬۰۰۰ پرسنل پزشکی را به ۷۷ کشور و منطقه اعزام کرده که به بیش از ۳۰۰ میلیون بیمار کمک کرده است. در مواجهه با بیماری همهگیر کووید-۱۹، چین بدون هیچ محدودیتی تجربه خود در مقابله با ویروس را به اشتراک گذاشته و همه تلاش خود را برای یاریرساندن به جامعه بینالمللی در پاسخ به همهگیری وقف کرده است.
چین فعالانه بهبود نظام حکمرانی جهانی برای امنیت غذا و انرژی را ترویج کرده است. چین ابتکار همکاری امنیت غذایی بینالمللی را تحت چارچوب گروه بیست مطرح کرده و تصویب راهبرد بریکس درباره همکاری امنیت غذایی و بیانیه شورای روسایجمهور سازمان همکاری شانگهای درباره پاسداری از امنیت انرژی بینالمللی را ترویج کرده است.
— ترویج همکاری امنیتی در حوزههای نوظهور
چین از ساخت فضای سایبری صلحآمیز، امن، باز، مبتنیبر همکاری، و منظم حمایت کرده و فعالانه همکاری امنیت سایبری با کشورهای بریکس، سازمان همکاری شانگهای، پنج کشور آسیای مرکزی، و کشورهای آفریقایی را گسترش میدهد. چین خواستار تأسیس قوانین حکمرانی دیجیتال جهانی است که آرزوها را بازتاب دهد و به منافع همه طرفها احترام بگذارد. چین فعالانه در پیمان دیجیتال جهانی سازمان ملل مشارکت کرده و ابتکار جهانی امنیت داده و ابتکار همکاری جریان جهانی داده فرامرزی را مطرح کرده است.
چین به اصول گشایش بهجای دیوارکشی، اتصالپذیری بهجای جدایی زنجیرهای، و برابری بهجای تبعیض پایبند است. چین کوشیده محیطی باز، فراگیر، سودمند برای همگان، و غیرتبعیضآمیز برای توسعه هوش مصنوعی پرورش دهد و ابتکار حکمرانی هوش مصنوعی جهانی را منتشر کرده است. چین مفاهیم حکمرانیای نظیر مردممحوری، هوش مصنوعی برای خیر، سودمند برای همگان، و فراگیر را مطرح کرده است. چین همچنین تصویب قطعنامه تقویت همکاری بینالمللی در توانمندسازی هوش مصنوعی را در مجمع عمومی سازمان ملل ترویج کرده و گروههای دوستان همکاری بینالمللی در توانمندسازی هوش مصنوعی را تأسیس کرده است. چین بهعنوان کشوری بزرگ و مسئول، فعالانه سیاستهای کنترل صادرات پهپادهای خود را بهینه و تعدیل کرده و صادرات همه پهپادهای غیرنظامی برای مقاصد نظامی را ممنوع کرده است.
چین متعهد به استفاده صلحآمیز از فضای فرازمینی است، قاطعانه با تسلیحاتیشدن فضا و مسابقه تسلیحاتی در فضای فرازمینی مخالف است، و فعالانه در حکمرانی امنیتی این حوزه در سازمان ملل مشارکت میکند. در هفتادوهفتمین و هفتادوهشتمین نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل، کمیته خلع سلاح و امنیت بینالمللی با اکثریت بالای آرا، قطعنامههای «عدماستقرار نخست سلاح در فضای فرازمینی» و «اقدامات عملی بیشتر برای پیشگیری از مسابقه تسلیحاتی در فضای فرازمینی» را تصویب کرد که چین، روسیه، و سایر کشورها مشترکاً حامی آن بودند.
بر پایه پاسداری از حقوق و منافع مشروع خود، چین بهطور سازنده در تدوین موافقتنامه ذیل کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها راجعبه حفاظت و بهرهبرداری پایدار از تنوع زیستی دریایی مناطق فراتر از حوزه قضایی ملی[۱] و مقررات بهرهبرداری از منابع معدنی در منطقه بستر دریای بینالمللی مشارکت کرده است. چین همچنین همکاری بینالمللی در اکتشافات علمی، حفاظت محیطزیست، و سایر حوزهها را در مناطق قطب جنوب و قطب شمال انجام داده است.
۶- پیشبرد مدرنسازی نظام و توانمندیهای امنیت ملی از طریق تعمیق اصلاحات:
پیشبرد مدرنسازی نظام و توانمندیهای امنیت ملی، جزئی حیاتی از مدرنسازی نظام حکمرانی ملی و توانمندیهای حکمرانی است. این امر، الزامی ذاتی برای پاسخ فعالانه به ریسکها و چالشها و برای پاسداری از آرمان بزرگ ساخت کشوری قدرتمند و دستیابی به احیای ملی است. این همچنین ضرورتی عینی برای انطباق با تحولات جهانی و بهبود حکمرانی امنیت جهانی است.
با ورود به عصر جدید، چین اصلاحات را بهطور جامع تعمیق بخشیده و با شجاعت سیاسی فراوان، فرایند مدرنسازی نظام و توانمندیهای امنیت ملی را آغاز کرده است. چین نظام رهبری و سازوکار عملیاتی متمرکز، یکپارچه، کارآمد، و مقتدر امنیت ملی را از طریق تأسیس کمیسیون امنیت ملی مرکزی برپا کرده است. چین نظام حقوقی مقدماتی امنیت ملی را از طریق تصویب مجموعهای از قوانین و مقررات امنیت ملی با محوریت قانون امنیت ملی شکل داده است. چین طرحکلیهای اساسی چارچوب راهبردی و نظام سیاستی امنیت ملی را از طریق تدوین طرحکلی راهبرد امنیت ملی و راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۱-۲۰۲۵) و صدور طیفی از راهبردها و سیاستهای امنیت ملی برای بخشهای کلیدی توسعه داده است. چین پیشگیری از ریسک و پاسخدهی اضطراری را تقویت کرده، و نظام پایش و هشدار زودهنگام ریسک که همه حوزهها را پوشش میدهد و در سطوح متعدد عمل میکند، آغاز به شکلگیری کرده، همانطور که چارچوبی جامع برای امنیت و پاسخدهی اضطراری نیز چنین است. افزون بر این، چین وضعیت نیروهای امنیت ملی خود را تعدیل کرده، توانمندیهای امنیتی در بخشهای کلیدی را تقویت کرده، و آموزش امنیت ملی را ارتقا داده است. از طریق این تلاشها، چین چارچوب پایهای نظام امنیت ملی مدرن و توانمندیهای آن را تأسیس کرده و پایهای محکم برای مقابله با چالشهای آینده و پیگیری بهبود پیوسته پیریزی کرده است.
در عصر جدید و مسیر جدید، چین اصلاحات را در همه ابعاد بیشتر تعمیق بخشیده است. چین توجه بیشتری به هماهنگسازی توسعه و امنیت داده و پاسداری از امنیت ملی را در جایگاهی برجستهتر قرار داده تا مدرنسازی نظام و توانمندیهای امنیت ملی را شتاب بخشد.
— تعیین اهداف روشن. چین بر ساخت چینی امن در سطحی بالاتر تمرکز خواهد کرد. چین نظام امنیت ملی را بهبود خواهد بخشید، نظام راهبردی یکپارچه ملی را تقویت خواهد کرد، توانایی پاسداری از امنیت ملی را ارتقا خواهد داد، و نظام، سازوکارها، و روشهای حکمرانی اجتماعی را نوآوری خواهد کرد تا الگویی امنیتی نوین شکل دهد. تا سال ۲۰۳۵، چین نظام و توانمندیهای امنیت ملی را بهطور جامع تقویت کرده و بدینترتیب سدی امنیتی محکم برای تحقق پایهای مدرنسازی سوسیالیستی پیریزی خواهد کرد.
— بهبود معماری. چین معماری یکپارچه امنیت ملی را با ادغام نظاممند چهار جنبه کلیدی بهبود خواهد بخشید: نظام امنیت ملی، سازوکار حکمرانی امنیت عمومی، نظام حکمرانی اجتماعی، و سازوکار امنیت ملی مرتبط با امور خارجی. این ادغام، امنیت ملی را با ثبات اجتماعی، امور داخلی را با امور بینالمللی، طراحی سطحبالا را با اجرا در سطح پایه، و امنیت سنتی را با امنیت غیرسنتی پیوند خواهد داد و پوشش کامل امنیت ملی را تضمین خواهد کرد.
— تأکید بر اصول محوری. چین نظام و سازوکار پاسداری از امنیت ملی را با استفاده از اصلاحات و نوآوری بهعنوان محرک و نظاممندسازی و بهبود سازوکار بهعنوان اصول راهنما، بهبود خواهد بخشید. چین تأکید بیشتری بر چهار ستون خواهد داشت: همافزایی و کارایی، ذهنیت حاکمیت قانون، توانمندسازی از طریق فناوری، و پایههای محکم در سطح پایه. این رویکرد در پی ایجاد چرخهای مثبت میان توسعه باکیفیت و امنیت سطحبالا است.
۶-۱ توسعه نظامی هماهنگ و بسیار کارآمد برای امنیت ملی
نظام امنیت ملی، تجلی اصلی نظام امنیتی کشور و توانمندیهای اجرایی آن است. چین کوشیده تا پیوند ارگانیک، یکپارچگی نظاممند، و ارتباط کارآمد همه ابعاد نظام امنیت ملی را ترویج کند تا همافزایی نظاممند و اثربخشی رزمی ایجاد کند.
شکل ۴ : معماری نظام امنیت ملی
بهبود نظام و سازوکار عملیاتی امنیت ملی. چین به رهبری متمرکز و یکپارچه کمیته مرکزی حزب کمونیست چین بر کار امنیت ملی پایبند بوده است. چین نظام رهبری امنیت ملی کارآمد و مقتدر را بهبود بخشیده، نظام تضمین امنیتی در بخشهای کلیدی و نظام هماهنگی و فرماندهی برای پروژههای مهم را بهبود بخشیده، و سازوکارهای مدیریت بحران امنیت ملی، و همچنین نظارت، بازرسی، و پاسخگویی را بهبود بخشیده است.
بهبود نظام حاکمیت قانون برای امنیت ملی. چین فعالانه قانونگذاری امنیت ملی در حوزههای کلیدی، حوزههای نوظهور، و حوزههای مرتبط با امور خارجی را ترویج کرده است. چین نظام قوانین و مقررات مرتبط با امور خارجی و اجرای آن را بهبود بخشیده، نظام مقررات درونحزبی امنیت ملی را بهبود بخشیده، و گلوگاهها و نقاط دردناک در قانونگذاری، اجرای قانون، رویه قضایی، و آموزش حقوقی عمومی را حل کرده است.
بهبود چارچوب راهبردی و نظام سیاستی امنیت ملی. چین بهطور پویا راهبرد امنیت ملی را بهبود و تعدیل کرده تا نقش آن را در فراهمآوردن راهنمایی کلان و هماهنگی کلی بهتر بهرهبرداری کند. چین پیوسته سیاستهای امنیت ملی در بخشهای کلیدی را بهبود بخشیده، همخوانی با جهتگیریهای گستردهتر سیاست کلان اقتصادی را تقویت کرده، و تلاش برای اجرا و اعمال سیاستها را افزایش داده است.
بهبود نظام پایش و هشدار زودهنگام ریسک برای امنیت ملی. چین سرمایهگذاری پایهای در ساخت، بهرهبرداری، و نگهداری زیرساختهای پایش و هشدار زودهنگام، توسعه نظامهای شاخص و استاندارد، و بررسی و تحلیل آماری ریسکها را افزایش داده است. چین توسعه پرسنل و حمایت سیاستی را تقویت کرده است. هدف، ترویج پیوندهای مؤثر میان همه مراحل، از جمله پایش ریسک، تحلیل، هشدار زودهنگام، و پاسخدهی است تا سطح دقت علمی، استانداردسازی، و صحت نظام ارتقا یابد.
بهبود نظام مدیریت اضطراری برای امنیت ملی. چین نظام پاسخدهی به شرایط اضطراری عمومی بزرگ را بهبود بخشیده است. چین سازوکار فرماندهی اضطراری را در چارچوب امنیت جامع و پاسخدهی اضطراری بهبود بخشیده، ساخت نیروهای اضطراری ملی و منطقهای را تقویت کرده، و نظام جامع برای پیشگیری، کاهش، و امدادرسانی بلایا را بهبود بخشیده است.
۶-۲ شکلدادن به توانمندیهای عملی و کاربردی امنیت ملی:
توانمندی امنیت ملی، بهعنوان توانایی کشور برای تخصیص معقول منابع راهبردی بهمنظور حفظ وضعیتی نسبتاً پیوسته از امنیت تعریف میشود. چین با تمرکز بر تحقق اهداف راهبردی امنیت ملی خود، مدرنسازی توانمندیهای امنیت ملی خود را بهطور نظاممند پیش برده و بر اجرای راهبردهای بزرگ ملی و ظرفیتسازی در بخشهای کلیدی تکیه کرده است.
تقویت حکمرانی اجتماعی. چین «تجربه فنگچیائو» را در عصر جدید پاس داشته و توسعه میدهد و توانایی پیشگیری و حل تعارضات و منازعات اجتماعی را ارتقا میدهد. چین اقدامات پیشگیری و کنترل کلی برای امنیت عمومی را تقویت کرده است. چین همچنین چارچوب نهادی کار اجتماعی را بهبود بخشیده، نظام خدمات روانشناختی اجتماعی و سازوکار مداخله بحران را اصلاح کرده، و کانون حکمرانی و خدمات اجتماعی را به سطح پایه منتقل کرده است.
تحکیم ستونهای امنیت پایهای. چین راهبردی برای متنوعسازی تأمین انرژی اجرا کرده و نظام هماهنگی و اتصال کلی که اکتشاف، تولید، تأمین، ذخیرهسازی، و فروش منابع معدنی راهبردی را پوشش میدهد، اصلاح کرده است. چین پیوسته توانمندیهای خود در تضمین جامع تولید و تأمین غلات را ارتقا داده است. افزون بر این، چین اصلاحات نظامهای توسعه استعداد خود را تعمیق بخشیده و پرورش و گزینش استعدادهای حرفهای و ترکیبی امنیت ملی را تقویت کرده است.
ساخت سدی نظامی محکم برای دفاع. چین نظام مسئولیت رئیس کمیسیون نظامی مرکزی را بهطور کامل اجرا کرده و چارچوبهای رهبری و مدیریت نیروهای مسلح مردمی را اصلاح کرده است. چین پیوسته اصلاحات نظام عملیات مشترک خود را تعمیق بخشیده و ساخت نیروی نظامی و آمادهسازی مبارزات نظامی را در حوزههای امنیتی سنتی و نوظهور هماهنگ کرده است. چین اصلاحاتی که بخشهای نظامی و غیرنظامی را ادغام میکند پیش برده، طرحبندی صنعت علم و فناوری دفاع ملی خود را بهینه کرده، و نظام صنعتی پیشرفته علم و فناوری دفاع ملی ساخته تا نظام و توانمندیهای راهبردی یکپارچه ملی خود را تحکیم و ارتقا دهد.
بهرهگیری از علم و فناوری بهعنوان ضریبافزا. در پاسخ به نیازهای عمده در حوزه امنیت ملی، چین با بهرهگیری از نظام نوین سراسری خود، به پیشرفتهایی در فناوریهای اصلی و کلیدی دست مییابد. چین نیروهای علمی و فناورانه راهبردی ملی خود را افزایش داده، تبدیل و کاربرد فناوریهای جدید در حوزه امنیت ملی را تقویت کرده، و توسعه توانمندیهای امنیت ملی در حوزهها و کیفیتهای جدید را ترویج کرده است.
تقویت تعامل بینالمللی. چین سازوکارهای امنیت ملی مرتبط با امور خارجی خود را بهبود بخشیده است. چین ثبات کلی و توسعه متوازن روابط قدرتهای بزرگ را ترویج کرده، دوستی، اعتماد متقابل، و ادغام منافع با کشورهای همسایه را تعمیق بخشیده، و همبستگی و همکاری میان ملتهای «جنوب جهانی» را تقویت کرده و جامعه بینالمللی را بهسوی پاسداری مشترک از امنیت بینالمللی هدایت کرده است.
ارتقای کیفیت و اثربخشی تبلیغات و آموزش. چین تبلیغات و آموزش امنیت ملی را تقویت کرده تا آگاهی امنیت ملی کل جمعیت را ارتقا دهد. چین توسعه مطالعات امنیت ملی بهعنوان رشته دانشگاهی رسمی را پیش برده تا کیفیت پژوهش امنیت ملی را ارتقا داده و آموزش استعدادهای امنیت ملی را تقویت کند. چین نظام گفتمانی و روایی برای امنیت ملی در عصر جدید ساخته و ارتباطات و تبیین خارجی دیدگاه کلان امنیت ملی را اصلاح و تعمیق بخشیده است.
نتیجهگیری
امنیت ملی چین در عصر جدید از طریق تعمیق جامع اصلاحات توسعه یافته است. این امنیت در نبردی بزرگ به بلوغ رسیده و در روند مدرنسازی به سبک چینی تقویت شده است. این امنیت مأموریت خود را در سراسر روند ساخت کشوری قدرتمند و دستیابی به احیای ملی ایفا خواهد کرد.در سراسر مسیر خود، امنیت ملی چین بر مردم تکیه کرده تا بر دشواریها و موانع غلبه کند. در مسیر جدید، همچنان بر مردم تکیه خواهد کرد تا تاریخی نوین بسازد. مردم چین، با یک قلب و یک ذهن، میتوانند دیوار بزرگی نوین و شکستناپذیر از امنیت ملی بسازند و بر همه ریسکها و چالشهای مسیر پیشرو غلبه کنند تا فرصتهایی برای توسعه صلحآمیز کسب کنند.چین امنیتی را که بهسختی بهدست آورده گرامی میدارد و همواره وظیفه حفاظت از مردم خود و پاسداری از صلح جهانی را بر عهده میگیرد. چین متعهد به هدایت توسعه صلحآمیز و ترویج ثبات و شکوفایی جهانی است. چین در همان حال که در پی امنیت خود است، با همه کشورها همکاری خواهد کرد تا مشترکاً آیندهای از امنیت مشترک بینالمللی را بحث، بسازد، و به اشتراک بگذارد، و برای جهانی با صلح پایدار و امنیت جهانی تلاش کند.
فهرست قوانین کلیدی در حوزه امنیت ملی در عصر جدید
| نام قانون | تاریخ تصویب |
| قانون امنیت ملی جمهوری خلق چین | در پانزدهمین نشست کمیتهٔ دائمی دوازدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۱ ژوئیه ۲۰۱۵ تصویب شد و از ۱ ژوئیه ۲۰۱۵ لازمالاجرا گردید. |
| قانون مبارزه با تروریسم جمهوری خلق چین | در هجدهمین نشست کمیتهٔ دائمی دوازدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۷ دسامبر ۲۰۱۵ تصویب شد و از ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۶ لازمالاجرا گردید. |
| قانون جمهوری خلق چین در مورد مدیریت فعالیتهای سازمانهای غیردولتی خارجی در قلمرو چین | در بیستمین نشست کمیتهٔ دائمی دوازدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۸ آوریل ۲۰۱۶ تصویب شد و از ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۷ لازمالاجرا گردید. |
| قانون امنیت سایبری جمهوری خلق چین | در بیستوچهارمین نشست کمیتهٔ دائمی دوازدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۷ نوامبر ۲۰۱۶ تصویب شد و از ۱ ژوئن ۲۰۱۷ لازمالاجرا گردید. |
| قانون ایمنی هستهای جمهوری خلق چین | در بیستونهمین نشست کمیتهٔ دائمی دوازدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۱ سپتامبر ۲۰۱۷ تصویب شد و از ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۸ لازمالاجرا گردید. |
| قانون اطلاعات ملی جمهوری خلق چین | در بیستوهشتمین نشست کمیتهٔ دائمی دوازدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۷ تصویب و از ۲۸ ژوئن ۲۰۱۷ اجرایی شد. سپس در دومین نشست کمیتهٔ دائمی سیزدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۷ آوریل ۲۰۱۸ اصلاح شد. |
| قانون جمهوری خلق چین در مورد صیانت از امنیت ملی در منطقهٔ اداری ویژهٔ هنگکنگ | در بیستمین نشست کمیتهٔ دائمی سیزدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۰ تصویب شد و از همان تاریخ (۳۰ ژوئن ۲۰۲۰) لازمالاجرا گردید. |
| قانون کنترل صادرات جمهوری خلق چین | در بیستودومین نشست کمیتهٔ دائمی سیزدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰ تصویب شد و از ۱ دسامبر ۲۰۲۰ لازمالاجرا گردید. |
| قانون دفاع ملی جمهوری خلق چین (اصلاحشده) | در بیستوچهارمین نشست کمیتهٔ دائمی سیزدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۰ اصلاح و تصویب شد و از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۱ لازمالاجرا گردید. |
| قانون امنیت زیستی جمهوری خلق چین | در بیستودومین نشست کمیتهٔ دائمی سیزدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰ تصویب شد و از ۱۵ آوریل ۲۰۲۱ لازمالاجرا گردید. |
| قانون امنیت دادههای جمهوری خلق چین | در بیستونهمین نشست کمیتهٔ دائمی سیزدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۱ تصویب شد و از ۱ سپتامبر ۲۰۲۱ لازمالاجرا گردید. |
| قانون مرز خشکی جمهوری خلق چین | در سیویکمین نشست کمیتهٔ دائمی سیزدهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۱ تصویب شد و از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲ لازمالاجرا گردید. |
| قانون ضدجاسوسی جمهوری خلق چین (اصلاحشده) | در دومین نشست کمیتهٔ دائمی چهاردهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۶ آوریل ۲۰۲۳ اصلاح و تصویب شد و از ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳ لازمالاجرا گردید. |
| قانون مصونیت دولتهای خارجی جمهوری خلق چین | در پنجمین نشست کمیتهٔ دائمی چهاردهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۱ سپتامبر ۲۰۲۳ تصویب شد و از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴ لازمالاجرا گردید. |
| قانون جمهوری خلق چین در مورد حفاظت از اسرار دولتی (اصلاحشده) | در هشتمین نشست کمیتهٔ دائمی چهاردهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۴ اصلاح و تصویب شد و از ۱ مهٔ ۲۰۲۴ لازمالاجرا گردید. |
| قانون تضمین امنیت غذایی جمهوری خلق چین | در هفتمین نشست کمیتهٔ دائمی چهاردهمین کنگرهٔ ملی خلق در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۳ تصویب شد و از ۱ ژوئن ۲۰۲۴ لازمالاجرا گردید. |
- منبع :
https://www.airuniversity.af.edu/Portals/10/CASI/documents/Translations/2025-09-08%202025%20China%20National%20Security%20White%20Paper%202025.pdf?ver=nA5qS3sBOYidpEoW77qhfw%3D%3D