در حالی که تنش ها میان ایران و ایالات متحده آمریکا در حال افزایش است، بسیاری از کارشناسان از غیبت تسلیحات چینی در نیرویهای مسلح ایران انتقاد دارند. اما این انتقاد فاقد دقت نظر کافی است، چرا که به دو نکته اساسی توجه ندارد. نکته نخست عدم توجه به سیاستهای امنیت بینالملل چین است که در ایران به درستی شناخته نشده و نکته دوم نقش آفرینی فعال ایالات متحده آمریکا در بازارهای تسلیحاتی است
بررسی روابط چین و ژاپن در مصاحبه با دکتر ژانگ یوآن، استاد مؤسسه مطالعات خاورمیانه در دانشگاه مطالعات بینالمللی شانگهای، چین
در سال ۲۰۲۵، کاراکتر چینی «تابآوری» (韧) بهعنوان کاراکتر سال چین انتخاب شد؛ انتخابی که بیش از یک نماد زبانی، بیانگر رویکرد راهبردی پکن در مواجهه با پیچیدگیها و عدم قطعیتهای جهانی است.
شرایط پیچیده و متغیر امروز، مفهوم قدرت نرم را به یکی از ابزارهای کلیدی در رقابتهای ژئوپلیتیکی و نظمسازی جهانی تبدیل کرده است. در این میان، چین بهعنوان یک قدرت نوظهور، تلاش میکند با بهرهگیری از میراث فلسفی و فرهنگی خود، الگویی جایگزین برای نظم بینالمللی ارائه دهد. یکی از مهمترین مفاهیمی که در این راستا از سوی نظریهپردازان چینی مطرح شده، نظریه تیانشیا (همه زیر آسمان) است؛ مفهومی باستانی که ریشه در فلسفه کنفوسیوسی دارد و اکنون بهعنوان یک ایدئولوژی پشت تلاشهای چین برای نظمسازی فرهنگی و سیاسی در صحنه جهانی مطرح شده است.
اوراسیا که از دیرباز بهعنوان مرکز نظریههای ژئوپلیتیک شناخته شده، همواره بوم جغرافیایی تلاش برای تسلط جهانی بوده است. نظریه «هارتلند» مکیندر مدعی بود هر قدرتی که هسته مرکزی و محصور در خشکی این قاره را کنترل کند، در نهایت بر «جزیره جهانی» (اوراسیا و آفریقا) و در نتیجه بر جهان فرمان خواهد راند. اسپایکمن این تز را بازسازی کرد و استدلال نمود که قدرت تعیینکننده در «ریملند» یعنی هلال حاشیهای داخلیِ احاطهکننده هارتلند قرار دارد که هم به قدرت دریایی و هم به قدرت خشکی دسترسی دارد. شعار معروف او چنین است: «هرکس ریملند را کنترل کند بر اوراسیا حکمرانی میکند و هرکس اوراسیا را حکمرانی کند، سرنوشت جهان را در دست دارد». در قرن بیستم، معماری راهبردی جنگ سرد اساساً با سیاست آمریکا در «مهار» اتحاد شوروی در همین ریملند شکل گرفت.
تنش اخیر میان چین و ژاپن، از نگاه ویلیام چو، نتیجه یک تحول ساده در سطح دیپلماسی نیست؛ بلکه بازتاب تغییر عمیقتری در معماری امنیتی شرق آسیاست.
زنجیرهی جزایر اول در غرب اقیانوس آرام از جمله مواردی است که این پیوند میان جغرافیا و قدرت را به شکلی آشکارا به نمایش میگذارد. این زنجیره که از جنوب ژاپن آغاز میشود و با عبور از اوکیناوا، تایوان و فیلیپین تا دروازههای دریای چین جنوبی امتداد مییابد، از دهههای میانی قرن بیستم تاکنون در قلب راهبردهای بازدارندگی آمریکا و در کانون دغدغههای امنیتی چین قرار داشته است.
در مورد زندگی خانوادگی و باورهای شخصی او اطلاعات اندکی در رسانههای غربی وجود دارد. او از نسل مدیرانی است که از ردههای محلی حزب کمونیست به بالا رسیدهاند، و پیشینه مهندسی و کشاورزیاش او را در میان رهبران تکنوکرات حزب قرار میدهد.
نشست «آسیبشناسی روابط جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین» با حضور جناب آقای حسین ملائک، سفیر اسبق ایران در چین و جناب آقای دکتر حسین قاهری، رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین و نیز جناب آقای فرشاد عادل به عنوان مدیر جلسه برگزار شد و جمعی از دیپلماتها، کارشناسان، صاحبنظران و علاقمندان به موضوع روابط ایران و چین در این نشست شرکت داشتند.در این نشست، ابعاد مختلف همکاریهای ایران و چین، موانع موجود در مسیر توسعه روابط و ضرورت تدوین رویکردی نوین برای تعامل مؤثر میان دو کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت
در سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، شرق آسیا شاهد شتابگرفتن گذار قدرت بوده؛ روندی که در آن نفوذ اقتصادی و نهادی چین به موازات تقویت توان نظامی این کشور گسترش یافته است. در این چارچوب، چین میکوشد با تلفیق قدرت نرم و سخت، معماری جدیدی از نظم منطقهای ارائه دهد که در آن قواعد اقتصادی و نهادی بازتابدهندهی جایگاه فزایندهاش باشند. این یادداشت با تمرکز بر ابعاد اقتصادی و نهادی این گذار نشان میدهد چگونه پکن از ترکیب سرمایهگذاری زیرساختی، نهادسازی مالی و بازدارندگی نظامی برای بازطراحی نظم شرق آسیا بهره میبرد.