صالح قزلباش؛ پژوهشگر دیپلماسی اقتصادی
موضوع همکاری نمایشگاهی یکی از مهم ترین و مؤکدترین پیشنهاد هایی است که همیشه و در طول سال های همکاری اقتصادی میان ایران و چین برقرار بوده و در حقیقت این پیشنهاد همیشه و بصورت جدی از سوی کشور چین پیشنهاد و مطالبه شده است. در حقیقت نمایشگاه های صنعتی و تجاری مبداء و ایجاد کننده تحول در سبد تجاری و همچنین زمینه ای مهم برای نیل حضور و ارائه دستاورد ها و شاخصه های مزیت اقتصادی و تجاری در بازار تجارت جهانی است.
نمایشگاه بین المللی واردات چین اولین و بزرگترین رویداد تجاری-بازرگانی نوآور در جهان است که بصورت انحصاری و بصورت تخصصی بر موضوع مهم واردات متمرکز شده است. رسالت و هدف اصلی این رویداد مهم ایجاد یک پیوند عمیق راهبردی و دوگانه میان بازار عظیم (صنعتی- فناوری) داخلی چین و بازار محصولات جهانی است. نمایشگاه بین المللی واردات چین انقلاب و دگرگونی در پیوند عمیق و تجانس و همگونی میان علم و تکنولوژی و رخدادهای فناورانه با حوزه تجارت و بازرگانی است و در حقیقت، بستر و زمینه ای برای باز تعریفی جدید از مختصات و شالوده بندی تجارت نوین جهانی است.
نمایشگاه بین المللی واردات چین همه ساله از ۵ الی ۱۰ نوامبر به میزبانی وزارت بازرگانی جمهوری خلق چین و شهرداری شانگهای برگزار می گردد. ایده و زمینه اولیه برای برگزاری این رویداد برای اولین بار در مه۲۰۱۷ توسط شی جین پینگ رئیس جمهوری چین در اجلاسیه یک کمربند-یک جاده برای ایجاد همگرایی بین المللی مطرح شد. اولین دوره از این رخداد مهم تجاری جهانی از ۵ الی ۱۰ نوامبر ۲۰۱۸ و به میزبانی مرکز نمایشگاه ملی شانگهای برگزار شد و امسال نیز نمایشگاه بین المللی واردات چین ۲۰۲۵ از ۵ الی۱۰ نوامبر(۱۴الی ۱۹ آبان ماه ۱۴۰۴) و در همین مکان برگزار خواهد شد . هدف از برگزاری این رخداد مهم در کلانشهر شانگهای به عنوان محل دائمی این نمایشگاه مهم این است که کلانشهر شانگهای به عنوان قلب تپنده تجاری- بازرگانی چین است و فرودگاه شانگهای به عنوان قلب شاه راه و نقطه اتصال و مدخل پیوندی میان چین با تمام دنیاست . شانگهای در حقیقت نقشی به مثابه فرانکفورت در آلمان برای چین ایفا می کند و موتور پیشران صنعتی، تجاری-بازرگانی و اقتصادی چین است؛ و انتخاب این کلانشهر به عنوان محل برگزاری این رویداد حاکی از هوشمندی جمهوری خلق چین و اهمیت این رخداد جهانی است.
این نمایشگاه در دو بستر ملی و پاویون های شرکتی در حوزه های بهداشت و درمان، تجهیزات صنعتی و الکترونیکی نوین، صنایع غذایی و کشاورزی و همچنین حوزه بسیار مهم شرکت های دانش بنیان با حضور بیش از ۱۰۰ کشور و با ارائه آخرین دستاورد های نوین در این حوزه ها صورت می گیرد.
نمایشگاه بین المللی واردات چین CIIE از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و اهداف و دستورکارها و سازوکار های بسیار ویژه ای را دنبال می کند. اولین تصویر و پیام متبادر شده از این رویداد مهم و هدف آن را می توان پیام چین در حمایت از تجارت آزاد و اقتصاد آزاد جهانی دانست؛ در شرایطی که سیاست های تجاری یکجانبه و تهاجمی ایالات متحده در حال وقوع است و شعار های خودخواهانه ای چون America First به عنوان قلب اصلی سیاست های حکمرانی ترامپ است، همچنین استفاده از تعرفه های تجاری به عنوان مهم ترین ابزار محدود کننده تجارت جهانی و لغو و بازنگری سودجویانه و گزینشی توافقات تجاری بین المللی و در نهایت جنگ تجاری ایالات متحده آمریکا با چین که همگی به عنوان مهم ترین ابزار های آسیب و تهدید تجارت آزاد جهانی است؛ در حقیقت نمایشگاه بین المللی واردات چین نویدی برای حضور و ظهور همه کشور ها و شرکت های حتی خرد در چرخه تجارت آزاد جهانی و زمینه ای برای ارائه و ساحت عرضه گذاشتن توانمندی ها در منصه ظهور و استفاده از زنجیره چرخه تولید و ارزش است. در حقیقت این نمایشگاه پیام واضح و رسای چین به جهانی شدن و تجارت آزاد با دنیاست و مقابله با موج طوفان حمایت گرایی در جهان است.
نکته دیگر از اهداف و کارکرد های ساختاری این نمایشگاه موضوع معرفی و پراکنش و تقویت فناورهای نوین و های تک و انتقال فناوری و دانش و زمینه و بستری برای به اشتراک گذاشتن ایده های صنعتی و فناوری و خلق مزیت های پیشران صنعتی برای جمهوری خلق چین و دیگر کشور های فعال در نمایشگاه است. در حقیقت بخش عظیمی از این نمایشگاه مهم به جدیدترین دستاوردهای فناوری و صنعتی نوین اختصاص دارد و حوزه هایی مانند حضور شرکت های دانش بنیان و فناوری های حوزه انرژی های پاک و پزشکی-درمانی و رباتیک از بخش های مهم این رخداد است.
از دیگر موضوعات قابل توجه در اهمیت این رخداد مهم بحث باز ارسال و پراکنش تغییر راهبرد های صنعتی و تجاری چین و ایجاد شدن ساختاری مهم برای ایفای نقش فعال در دیپلماسی اقتصادی است.
در حقیقت این نماشگاه مهم، این تصویر غلط را که از چین یک کارخانه صرفا تولیدی و صادراتی بود را تغییر می دهد و زمینه را برای متوازن سازی بستر تجارت فراهم می آورد و این زمینه و بستر را که چین یک شریک مطمئن و قابل اتکاست را فراهم می کند؛ نکته دیگر این که چین با این نمایشگاه تلاشی برای راهبری فعال نظام جهانی را دارد و می خواهد حملات ممتد غرب به چین در موضوع بسته بودن بازار و بهره کشی رایگان و سواری مجانی از نظام بین الملل را خنثی و پاسخ دهد.
کشور جمهوری خلق چین به عنوان شریک راهبردی جمهوری اسلامی ایران همیشه در پی ایجاد روابط عمیق و تحکیم این این مهم در تمامی حوزه ها بوده و جمهوری اسلامی ایران نیز با توجه به شرایط بین المللی از این موضوع استقبال کرده است.
نظام جمهوری اسلامی ایران با توجه به تحریم های ظالمانه و یکجانبه ایالات متحده و غرب و تکانه های اقتصادی ناشی از اقدامات سیاسی آن ها مانند فعال کردن مکانیسم ماشه و تاثیر منفی هر چه بیشتر و عمیق تر این اقدامات بر ساختار و ساحت نهاد های اقتصادی و تجاری کشور به دنبال ایجاد بستر تجاری امن و اتخاذ راهبرد مناسب در دیپلماسی سازنده اقتصادی با جمهوری خلق چین است و دیپلماسی اقتصادی با جمهوری خلق چین می تواند تأمین کننده منافع مهم اما راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران باشد و زمینه توسعه تجاری و اقتصادی را برای هر دو کشور در بردارد. بدیهی است استحصال درک متناسب از مسئله تقویت دیپلماسی اقتصادی میان جمهوری خلق چین و جمهوری اسلامی ایران زمینه نیل به تأمین منافع دو طرف را شامل می گردد و تسری در دیگر زمینه ها را نیز در پی دارد.
نمایشگاه بین المللی واردات چین در حقیقت یکی از بستر ها و مداخل مهم برای جمهوری اسلامی در ایفای نقش فعال در دیپلماسی اقتصادی است و در حقیقت فرصت بسیار مغتنمی برای اتصال هر چه بیشتر جمهوری اسلامی به بازار های جهانی و خنثی کردن تحریم هاست. در حقیقت در ساحت تجویز و رهیافت جمهوری اسلامی باید حضور خود را در این نمایشگاه بین المللی هر چه بیشتر و پر رنگ تر و قوی تر کند؛ جمهوری اسلامی با توجه به وجود ظرفیت های بالقوه و بالفعل خود باید صنایع مختلف خود را در این نمایشگاه به نمایش در آورد و زمینه های معرفی و باز ارائه صنایع خود نه فقط برای چین بلکه برای دیگر کشورهای حاضر در نمایشگاه را فراهم آورد، زیرا حضور بیش از ۱۰۰ کشور، بستری مهم برای یک دیپلماسی فعال اقتصادی و بهره گیری از فرصت هاست.
از دیگر بستر ها و مزیت های مهم برای دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی در نمایشگاه بین المللی واردات چین، حضور جمهوری اسلامی ایران در عرصه فناوری های ، های تک و نوآور و شرکت های دانش بنیان این نمایشگاه به عنوان وجه تمایز و شاخصه مزیتی خود است. بخش مهمی از این رخداد مهم جهانی به نمایش آخرین دستاورد های فناوری و نوآورانه علمی و صنعتی و های تک در حوزه های صنعتی، کشاورزی و غذایی، بهداشت و درمان و شرکت های دانش بنیان اختصاص دارد؛ جمهوری اسلامی ایران که به عنوان یکی از مهم ترین و از پیشتازترین کشورهای جهان در حوزه فناوری های نوآور و شرکت های دانش بنیان است و باید از این شاخصه میزیتی خود به خوبی بهره ببرد و با حضور هر چه بیشتر و پر رنگ تر شرکت های دانش بنیان و عرضه دستاورد های صنعتی و فناوری های استحصال شده در صنایع خود زمینه های مولد شدن و پویایی و همچنین عرضه به بازار تجاری و صنعتی جهانی را فراهم آورد و میدان دیپلماسی اقتصادی را به کسب مزیت و تقویت شاخصه های مزیتی خود مبدل کند.
دانشگاه های صنعتی ایران که به عنوان قلب تپنده و مغز متفکر صنایع ایران هستند و ایده های نو صنعتی و علمی و فناوری همیشه از آن ها حاصل شده ، باید زمینه حضور چشمگیری در این نمایشگاه داشته باشند. در حقیقت باید زمینه و بستر حمایتی برای تأسیس پاویون های صنعتی – دانشگاهی برای حضور و بازدید دانشجویان و اساتید دانشگاه های صنعتی ایران به عنوان راهبران ایده و طرح های صنعتی و فناوری کشور از این نمایشگاه ها صورت گیرد و مسئله پیوند و اتصال آن ها با دیگر شرکت ها و قدرت های صنعتی و علمی برای گرفتن ایده و تبادل اطلاعات و کسب طرح ها و آخرین دستاورد های صنعتی و علمی صورت بگیرد. همچنین زمینه های کسب و گردآوری فناور از دیگر کشور ها و همچنین تبادل فناوری و همگرایی علمی صورت بگیرد؛ همچنین دانشگاه های صنعتی می توانند با حمایت های دولتی از بیش از ۱۰۰ کشور حاضر در نمایشگاه پروژه های مهم صنعتی اخذ کنند و پیوند حقیقی صنعت و دانشگاه را رقم زنند .
تمام نهاد ها و دستگاه های اقتصادی،تجاری -صنعتی ، دیپلماسی بالادستی جمهوری اسلامی مانند وزارت اقتصاد، وزارت صمت، وزارت امورخارجه و ارکان های تابعه باید یک برنامه ریزی دقیق و هماهنگی و همگونی منسجم به مثابه یک سیستم واحد برای عملکرد هماهنگ در موضوع حضور قدرتمند و قوی جمهوری اسلامی ایران در نمایشگاه بین المللی واردات چین را داشته باشند و در تحقق این اراده مهم که به اعتلای نظام مقدس جمهوری اسلامی منجر خواهد شد.
دیپلماسی اقتصادی موفق و فعال جمهوری اسلامی ایران در نمایشگاه بین المللی واردات چین می تواند زمینه و بستری برای حضور قدرتمند در تمامی ارکان دیپلماسی اقتصادی را فراهم بیاورد و موجب تسری به دیگر ارکان دیپلماسی اقتصادی شود. امید است که با پیوند و همگونی هر چه دقیق تر میان نهادها و دستگاه های مسئول و حضور موفق جمهوری اسلامی موجب اعتلاء و سرافرازی نظام اسلامی و بر هم خوردن معادلات غلط ایالات متحده و غرب در انزوا و فلج سازی جمهوری اسلامی ایران را در شرایط تحریمی رقم زند و مختصات جدید را ایجاد کند.