فرشاد عادل، دبیرکل اندیشکده مطالعات راهبردی ایران و چین در مصاحبه با فرهیختگان گفت: تحولات مربوط به ایران را به‌عنوان قطعه‌ای از پازلی بزرگ‌تر در نظر بگیریم که طی سال‌های اخیر از آن به‌عنوان نظم جدید یاد شده است.

سیاست قدرت از قدرت ملی تا ملیت گرایی کانتی، دنیای غول پیکر وابستگی متقابل و در عین حال بی­رحمانه حاکمیت است، نیروهای نظامی در کنار اقتصادها در حال رشد هستند، قدرت­هایی که در اقیانوس هند به شدت یافت می­شوند. مارتین واکر، مدیر ارشد شورای جهانی تجارت “کرنی”، می‌نویسد: ” به نظر می‌رسد ترکیبی از انرژی خاورمیانه با مواد اولیه خام آفریقایی و پتانسیل مواد غذایی خام و کالاها، خدمات، سرمایه گذاری و بازار هند و چین، چیزی فراتر از یک همکاری سه گانه ثروت به دنبال تجارت را رد پی خواهد داشت و ثروت به معنای خرید نفوذ و قدرت است”. درست همانطور که قدرت‌های بزرگی از اروپایی­ها در ابتدا در اطراف دریای مدیترانه ظهور کردند تا زمانی که تجارت آن­ها گسترش یافت و سراسر اقیانوس اطلس و سپس در سراسر اقیانوس آرام، عرصه­ی عرض اندام کشتی­های دول مختلف اروپایی شد. اروپا دولت­های جدید و غنی و قدرتمندتری را تولید کرد، و نهایتا این دولت­ها اقیانوس هند را به عنوان مقصد جدید اکتشافات دریایی خود قرار دادند. امروز این اقیانوس بار دیگر در قلب جهان قرار دارد، همانطور که در دوران عتیق و قرون وسطی بوده است. در این نوشتار در ادامه یادداشت قبلی، به رقابت چین و هند در اقیانوس هند خواهیم پرداخت و ابعاد محتلف آن را بررسی خواهیم کرد.

محمدرضا محمدی؛ پژوهشگر مسایل بین‌الملل: اقیانوس هند و آب­های وابسته به آن، از دریای سرخ آغاز، و تا اندونزی و مالزی گسترش می­یابد. این جغرافیایی است که از غرب به شرق، دریای سرخ، دریای عرب، خلیج بنگال و جاوه و نهایتا جنوب دریای چین امتداد پیدا کرده است. در این جغرافیا، خشونت و قحطی ملت‌های شاخ آفریقا، چالش­های ژئوپولیتیک خاورمیانه، دیگ جوشان بنیادگرایی اسلامی پاکستان، هندوستان و کشورهای همسایه آن، سریلانکا و بنگلادش، مسابقه چین و هند، حضور تایلند و حتی تلاش ژاپنی­ها برای نفوذ در منطقه تعادل قدرت آسیا را به چالش کشیده است. این تشدد فرهنگ­ها، ادیان، نظام­های سیاسی همه و همه تصویر روح حقیقی دنیای امروزه ما را به نمایش می­گذارد، و ذات رقابت تمدنیشان برای سلطه بر دریاها را تشدید می‌کند. در بخش اول یادداشت، ضمن بررسی اهمیت اقیانوس هند در معادلات جهانی، اشاره ای به حضور قدرت‌ها و انگیزه‌های آن‌ها برای بازیگری در این پهنه جغرافیایی خواهیم کرد.